Eerst: is het een storing in huis of in de wijk?
Valt bij jou de stroom uit, kijk dan eerst even naar buiten of bij de buren. Brandt de straatverlichting niet en hebben de buren ook geen stroom, dan ligt het probleem waarschijnlijk niet in jouw installatie maar in het net. Dat is een zaak voor de netbeheerder. In deze regio is dat meestal Liander; op hun website en via het landelijke storingsnummer 0800-9009 zie je of er een storing bekend is.
Hebben de buren wel stroom, dan zit het probleem achter jouw meter. Kijk dan in de meterkast welke schakelaar naar beneden staat. Je hoeft daarvoor niets open te maken: de schakelaars zitten aan de voorkant van de groepenkast.
Aardlekschakelaar of automaat: wat is het verschil?
In de meeste groepenkasten zitten twee soorten schakelaars. Een installatieautomaat beschermt één groep tegen overbelasting en kortsluiting. Valt die uit, dan heb je vaak te veel tegelijk aan op die groep, of er is een apparaat met kortsluiting.
Een aardlekschakelaar bewaakt meerdere groepen tegelijk. Hij schakelt af als er stroom weglekt die niet terugkomt via de normale weg, bijvoorbeeld door een defect apparaat, vocht in een buitenstopcontact of een beschadigde kabel. Dat is een belangrijke beveiliging: in woningen zit meestal een type van 30 mA, gevoelig genoeg om te voorkomen dat iemand een gevaarlijke schok krijgt.
Weet je welke schakelaar het is, noteer dat dan. Dat scheelt bij het zoeken naar de oorzaak.
Wat je veilig zelf kunt proberen
Is er geen brandlucht, rook, warmte of zichtbare schade, dan mag je een uitgevallen schakelaar één keer terugzetten. Blijft hij aan, let dan op wanneer het opnieuw gebeurt. Valt hij meteen weer uit, laat hem dan uit staan.
Haal daarna bij de groepen die uitvielen de stekkers uit de stopcontacten. Zet de schakelaar terug en steek de apparaten één voor één weer in, met een paar minuten ertussen. Valt hij uit bij een bepaald apparaat, dan heb je de waarschijnlijke oorzaak gevonden. Laat dat apparaat uit het stopcontact en meld het bij je storing.
Lukt dit niet, of valt de schakelaar ook uit zonder dat er iets is aangesloten, dan zit de fout waarschijnlijk in de vaste installatie: een kabel, een wandcontactdoos, een lichtpunt of de groepenkast zelf. Dat is werk voor een elektricien.
Wat je niet moet doen
Zet een schakelaar niet keer op keer terug in de hoop dat het vanzelf overgaat. Elke keer dat er een kortsluiting of lekstroom is, wordt de installatie belast. Haal de kap niet van de groepenkast en maak geen draden los. Overbrug nooit een aardlekschakelaar en vervang geen automaat door een zwaardere omdat hij te vaak uitvalt. Die beveiliging is er juist om brand en elektrische schokken te voorkomen.
Ruik je een brandlucht, zie je verkleuring of smeltplekken, hoor je geknetter of voelt de kast warm aan, blijf er dan uit de buurt. Bel bij rook, vuur of gevaar voor personen direct 112.
Welke informatie helpt bij je melding
Hoe meer je kunt vertellen, hoe gerichter er naar de oorzaak gezocht kan worden. Vermeld in het formulier welke schakelaar uitvalt, of het steeds dezelfde is, en wanneer het gebeurt: bij het aanzetten van de oven, als de wasmachine gaat centrifugeren, na een regenbui of juist willekeurig.
Vertel ook of er recent iets veranderd is. Een nieuw apparaat, een verbouwing, een nieuwe tuinverlichting of een buitenstopcontact dat net is aangelegd zijn vaak de eerste plekken om te zoeken. En als je weet hoe oud de groepenkast is of wanneer er voor het laatst aan gewerkt is, schrijf dat erbij.
Veelvoorkomende oorzaken
In de praktijk zit de oorzaak vaak in een apparaat: een wasmachine of vaatwasser met een lekkend verwarmingselement, een waterkoker of een oude koelkast. Buitenverlichting en tuinstopcontacten zijn ook bekende boosdoeners, vooral als er vocht bij kan. Dat verklaart waarom een aardlekschakelaar soms alleen afslaat na een regenachtige nacht.
Valt een automaat uit, dan is het vaak een kwestie van te veel tegelijk op één groep: een elektrische kachel en een föhn op dezelfde slaapkamergroep, of een airfryer, waterkoker en magnetron op dezelfde keukengroep. Dat los je soms op door apparaten anders te verdelen, maar bij herhaling is het een teken dat je installatie niet meer past bij hoe je hem gebruikt.
Voorkomen is makkelijker dan zoeken
Een storing komt zelden helemaal uit het niets. Een groepenkast met maar één aardlekschakelaar laat bij één fout een groot deel van het huis donker. Een indeling met meer aardlekschakelaars, of met aardlekautomaten per groep, beperkt dat tot een kleiner deel. Heb je vaker storingen, dan is het de moeite waard om na de reparatie ook naar de indeling te kijken.
Wil je weten hoe je installatie ervoor staat zonder dat er eerst iets misgaat, kijk dan bij de elektrocheck.
Ook na een storing die je zelf hebt kunnen verhelpen, bijvoorbeeld door een defecte waterkoker weg te gooien, kan het geen kwaad om te laten nagaan of de rest van de installatie in orde is. Zeker als de groepenkast al wat ouder is en je niet precies weet welke groep waarvoor dient, geeft een check rust.
Storing bij een bedrijf of werkplaats
In een bedrijfspand of werkplaats speelt vaak meer dan in een woning. Er hangen machines, compressoren of verlichting op aparte groepen, soms is er een 3-fasen verdeelinrichting met eigen beveiligingen, en uitval kost direct werktijd. Ook daar begint het met dezelfde vragen: wat valt er uit, wanneer, en wat was er net aangezet.
Noteer bij een zakelijke storing ook welke machines of ruimtes geen stroom hebben en of er een hoofdschakelaar of motorbeveiliging is aangesproken. Bij een machine die steeds de beveiliging laat aanspreken is het verstandig die machine niet opnieuw te starten tot de oorzaak bekend is.
Storing of geplande klus?
Niet alles wat uitvalt is een spoedgeval. Werkt een enkel stopcontact niet meer, of valt een buitenlamp af en toe uit, dan kan dat vaak ook als geplande klus via het aanvraagformulier. Gebruik de storingsroute als een deel van je huis of bedrijf zonder stroom zit, als een schakelaar blijft afslaan, of als je twijfelt of het veilig is.