Waarom een elektrocheck
De elektrische installatie zit grotendeels achter muren en plafonds. Zolang alles werkt denk je er niet over na, maar een installatie die twintig of dertig jaar oud is, is gemaakt voor een ander gebruik dan we nu hebben. Toen was er geen inductieplaat, geen laadpaal en geen warmtepomp, en stonden er minder apparaten tegelijk aan.
Met een elektrocheck laat je kijken naar de onderdelen die je wel kunt zien en bereiken, en hoor je welke punten aandacht verdienen. Dat is geen verplichting, maar het geeft je een beeld voordat je gaat verbouwen, apparaten toevoegt of een huis koopt.
Wanneer het zinvol is
Een paar momenten waarop een check vaak verstandig is: je hebt net een huis gekocht en weet niet hoe het met de elektra zit. Je wilt over op elektrisch koken of een warmtepomp. Je gaat verbouwen en wilt weten of de bestaande installatie kan blijven. Of je hebt het gevoel dat er iets niet klopt: schakelaars die af en toe uitvallen, stopcontacten die warm worden, lampen die flikkeren.
Ook bij een verhuurd huis of een woning waar je ouders al lang wonen kan het geruststellend zijn om eens te laten kijken, zeker als niemand weet wanneer er voor het laatst aan de installatie is gewerkt.
Waar een elektrocheck meestal naar kijkt
De groepenkast is het startpunt. Hoeveel groepen zijn er, zijn er aardlekschakelaars en hoeveel groepen hangen er onder elke aardlekschakelaar, zijn de groepen gelabeld, en is er ruimte voor uitbreiding? Ook de staat van de kast zelf telt: verkleuring, losse onderdelen of tekenen van oververhitting.
Daarnaast wordt gekeken naar wat zichtbaar is in de woning: stopcontacten en schakelaars, of er randaarde is waar dat nodig is, aansluitingen in natte ruimtes zoals badkamer en keuken, en zichtbare kabels in bijvoorbeeld de meterkast, zolder of kruipruimte. Wat er precies bekeken wordt, spreken we vooraf met je af, zodat je weet wat je krijgt.
Oudere installaties: waar je op let
In oudere woningen kom je dingen tegen die vroeger normaal waren maar nu niet meer aan de norm voldoen. Een groepenkast met schroefzekeringen, stopcontacten zonder randaarde in de keuken, of een installatie zonder aardlekschakelaar. Dat betekent niet dat alles meteen vervangen moet worden, maar wel dat je weet waar de risico’s zitten.
Ook later toegevoegde onderdelen zijn een aandachtspunt. Een groep die ooit door een vorige bewoner is bijgeplaatst, een stopcontact in de schuur via een verlengkabel onder de grond, of een extra lichtpunt dat aan een bestaande groep is gehangen. Dat soort aanpassingen zie je in veel huizen, en ze zijn niet altijd netjes gedaan.
Na de check
Na afloop weet je hoe je installatie ervoor staat en welke punten de moeite waard zijn om aan te pakken. Soms is dat niets, soms een paar kleine dingen, soms is het verstandig om de groepenkast op termijn te vervangen. Je beslist zelf wat je daarmee doet en wanneer.
Ben je van plan om te verduurzamen, neem die plannen dan mee in het gesprek. Dan kan meteen gekeken worden of de installatie en de aansluiting daarop voorbereid zijn, of dat er eerst iets moet gebeuren.
Bij aankoop van een woning
Bij de aankoop van een huis kijkt een bouwkundig keurder meestal ook naar de meterkast, maar vaak alleen globaal. Wil je meer zekerheid, bijvoorbeeld omdat je na de sleuteloverdracht wilt verbouwen of omdat het huis uit de jaren zestig of zeventig stamt, dan geeft een gerichte elektrische check meer inzicht. Je kunt de uitkomst gebruiken bij het plannen van je verbouwing en het begroten van de kosten.
Lees ook het artikel in de kennisbank over elektrische inspectie bij aankoop van een woning. Daar staat welke vragen je vooraf aan de verkoper of makelaar kunt stellen.
Wat je zelf alvast kunt doen
Maak een foto van de gesloten groepenkast en van het typeplaatje van de meter als dat zichtbaar is. Schrijf op welke groepen je kent en welke niet, en noteer wat je opvalt: een schakelaar die soms uitvalt, een stopcontact dat los zit, een lamp die flikkert. Vermeld ook het bouwjaar van het huis en of er ooit verbouwd is.
Met die informatie in het formulier kunnen we de check gericht voorbereiden.
Vind je het lastig om in te schatten wat belangrijk is, schrijf dan gewoon op wat je weet en wat je je afvraagt. Een vraag als “kan mijn meterkast een inductieplaat aan?” of “waarom heb ik maar één aardlekschakelaar?” is een prima begin. Je hoeft de technische termen niet te kennen; die leggen we uit als we je installatie bespreken. Woon je in een appartement, vermeld dat dan ook, want daar spelen soms afspraken met de VvE mee.
Het verschil tussen een check en een keuring
Een elektrocheck is een praktische beoordeling: je krijgt inzicht in de staat van je installatie en in de punten die aandacht verdienen. Dat is iets anders dan een formele keuring of inspectie volgens een norm, zoals bij bedrijven met NEN 3140 of bij oplevering van nieuw werk volgens NEN 1010. Daarbij wordt de installatie ook doorgemeten en wordt er een rapport opgemaakt.
Voor de meeste particulieren is een check genoeg om te weten waar ze staan. Heb je een rapport nodig voor een verzekeraar, verhuurder of koper, zeg dat dan vooraf, zodat duidelijk is wat er nodig is.
Verduurzamen zonder verrassingen
Steeds meer mensen gaan van het gas af. Inductiekoken, een warmtepomp, een elektrische boiler, zonnepanelen en een laadpaal vragen allemaal iets van de installatie. Afzonderlijk lukt het vaak wel, maar samen kan het te veel worden voor een 1-fase aansluiting van 1x35A of voor een groepenkast met weinig ruimte.
Als je de check combineert met je plannen voor de komende jaren, kun je in één keer bekijken wat er nodig is. Dat voorkomt dat je eerst een groep laat bijplaatsen voor de kookplaat en een jaar later toch de hele kast moet vervangen voor de warmtepomp. Ook een eventuele verzwaring naar 3-fasen bij de netbeheerder kun je dan op tijd aanvragen.
Weet je nog niet precies wat je wilt, noem dan de opties die je overweegt. Ook dat helpt om de juiste vragen te stellen.