De kosten van een nieuwe groepenkast in het kort
De prijs bestaat uit twee delen: materiaal en arbeidstijd. Het materiaal is de kast zelf met de hoofdschakelaar, de installatieautomaten, de aardlekschakelaars of aardlekautomaten en eventuele extra modules. De arbeidstijd hangt af van hoeveel er achter de kast moet gebeuren. Een kast vervangen waarbij alle groepen netjes en goed gelabeld zijn, is een ander klusje dan een kast waarbij eerst moet worden uitgezocht welke draad waar naartoe loopt.
Vaste onderdelen van het werk zijn het losnemen van de oude kast, het plaatsen van de nieuwe, het overzetten van de bestaande groepen, het aansluiten op de meter en het testen. Wat daarboven komt, zoals groepen splitsen, nieuwe kabels trekken naar een laadpaal of de meterkast aanpassen, maakt het verschil tussen twee offertes vaak groter dan het verschil in materiaal.
Twijfel je nog of je kast überhaupt weg moet, lees dan eerst het artikel over wanneer een groepenkast aan vervanging of uitbreiding toe is. Dit artikel gaat ervan uit dat vervangen in beeld is en je wilt weten wat de prijs bepaalt.
Aantal groepen en de keuze voor aardlekbeveiliging
Elke eindgroep krijgt een eigen installatieautomaat, dus meer groepen betekent meer modules en meer aansluitwerk. Daarnaast moet elke groep achter een aardlekbeveiliging van 30 mA zitten. NEN 1010 begrenst hoeveel eindgroepen er achter één aardlekschakelaar mogen. Bij een grotere woning met veel groepen heb je dus ook meer aardlekschakelaars nodig.
Een alternatief is een aardlekautomaat per groep: een automaat en een aardlekschakelaar in één module. Per groep is dat meer materiaal dan een gewone automaat achter een gedeelde aardlekschakelaar. Het voordeel merk je bij een storing. Lekt er stroom weg in de wasmachine, dan valt alleen die groep uit en niet ook de koelkast, de verlichting en de router die toevallig achter dezelfde aardlekschakelaar zitten.
Veel mensen kiezen voor een mengvorm: aardlekautomaten voor groepen waar uitval vervelend is, zoals de vriezer of een thuiswerkplek, en gedeelde aardlekschakelaars voor de rest. Vraag ook naar reserveplekken. Een kast met ruimte voor een paar extra groepen is iets groter, maar bespaart later een nieuwe kast als er toch iets bij komt.
1-fase of 3-fasen, en wat de netbeheerder doet
Een 3-fasen groepenkast heeft een driepolige hoofdschakelaar en vraagt meer werk bij het indelen, omdat de groepen over de drie fasen worden verdeeld. Zware apparaten komen niet allemaal op dezelfde fase. Heb je nu 1-fase maar staat een overstap naar 3-fasen al op de planning, dan is het vaak verstandig de nieuwe kast daar meteen op in te richten, zodat je niet twee keer betaalt.
Het verzwaren van de aansluiting zelf is een apart traject met eigen kosten. Dat vraag je aan bij de netbeheerder, in deze regio meestal Liander. De netbeheerder werkt tot en met de meter en rekent daarvoor zijn eigen tarief. Die kosten staan dus niet in de offerte van de elektricien. Vergelijk je totale budget, tel ze dan wel op.
Voor alleen het vervangen van de groepenkast hoeft de netbeheerder meestal niet te komen. Wel moet de nieuwe kast passen bij de aansluitwaarde die je hebt of krijgt, bijvoorbeeld 1x35A of 3x25A. Geef die waarde door bij je aanvraag.
De staat van de bestaande bedrading
Dit is de factor die vooraf het lastigst in te schatten is. In oudere woningen zitten soms groepen die het halve huis voeden, bijvoorbeeld de keuken en twee slaapkamers op één automaat. Bij het vervangen is dat het moment om zo’n groep te splitsen. Splitsen betekent vaak nieuwe kabels door het huis, en dat is werk buiten de meterkast.
Ook de draden die in de kast binnenkomen spelen mee. Zijn ze te kort, verkleurd of nog van een oud type zonder aarddraad, dan moet er iets aan gebeuren voordat ze op de nieuwe kast kunnen. Soms blijkt pas na het aansluiten dat een groep niet goed is: de nieuwe aardlekschakelaar slaat af omdat er ergens in het huis stroom weglekt. Dat lag er altijd al, maar de oude kast merkte het niet op.
Een goede elektricien vertelt vooraf welke risico’s hij ziet en hoe hij omgaat met dingen die pas tijdens het werk boven water komen. Dat staat liever in de offerte dan dat je er achteraf over moet praten.
Extra groepen voor inductie, laadpaal of warmtepomp
Komt er een inductiekookplaat, een laadpaal of een warmtepomp bij, dan krijgt elk apparaat een eigen eindgroep. Een kookplaat vraagt vaak twee groepen, een laadpaal van 11 kW een 3-fasen groep van 3x16A. Neem je ze mee bij het vervangen van de kast, dan zijn de modules en de ruimte er meteen. Achteraf toevoegen kost meestal meer, omdat de kast dan opnieuw open moet.
De groep in de kast is vaak niet het grootste deel van de kosten. De kabel naar het apparaat telt zwaar mee. Een kookplaat naast de meterkast is snel aangesloten, een laadpaal aan het eind van de oprit of een buitenunit achter in de tuin vraagt veel meer kabel en soms graafwerk of een doorvoer door de gevel. Ook het type beveiliging verschilt: bij een laadpaal moet de aardlekbeveiliging ook gelijkstroomlekstromen herkennen, wat soms een duurder type aardlekschakelaar vraagt.
Of jouw kast en aansluiting deze apparaten aankunnen, staat in het artikel over de groepenkast voorbereiden op inductie, een laadpaal of een warmtepomp. Voor de prijs geldt vooral: hoe concreter je plannen, hoe preciezer de offerte.
Ruimte en bereikbaarheid van de meterkast
Een nieuwe kast met aardlekautomaten en reserveplekken is vaak breder of hoger dan de oude. Past hij niet op de bestaande plek, dan moet er een nieuw montagebord komen of moet de indeling van de meterkast worden aangepast. In smalle meterkasten onder de trap of achter een deur met weinig ruimte kost dat extra tijd.
In oudere woningen zit de groepenkast soms op een oude houten of plaatachtige achterwand. Bij woningen die voor de jaren negentig zijn gebouwd, kan zo’n plaat asbest bevatten. Dan moet eerst duidelijk zijn wat het is voordat er geboord of gezaagd wordt, en dat kan een apart traject zijn. Ga niet zelf aan zo’n plaat schuren of boren om het te controleren.
Ook het verplaatsen van de kast naar een andere plek, bijvoorbeeld bij een verbouwing van de hal, is een eigen post. Dan verhuizen de hoofdaansluiting en de meter vaak mee, en daar heeft de netbeheerder iets over te zeggen.
Afwerking: testen, labels en een groepenoverzicht
Na het plaatsen hoort de installatie getest te worden. De elektricien meet onder meer of de aardlekschakelaars binnen de juiste tijd afschakelen en of de isolatie van de groepen in orde is. Die metingen kosten tijd, maar ze zijn het bewijs dat de nieuwe kast goed werkt met de bestaande bedrading.
Daarnaast krijg je een overzicht van de groepen, soms groepenverklaring genoemd, met daarop welke automaat bij welke ruimte of welk apparaat hoort. De automaten in de kast worden gelabeld. Bij de volgende storing zie je dan meteen welke groep is uitgevallen, en een volgende elektricien hoeft niet te zoeken.
Vraag ook of het afvoeren van de oude kast en het opruimen van de meterkast zijn inbegrepen. Het zijn kleine posten, maar ze horen bij een nette oplevering.
Offertes vergelijken: wat erin moet staan
Leg offertes alleen naast elkaar als ze hetzelfde werk beschrijven. Kijk naar het aantal groepen, het aantal en type aardlekschakelaars of aardlekautomaten, 1-fase of 3-fasen, het aantal reserveplekken en of er overspanningsbeveiliging in zit, die in nieuwe installaties vaak wordt meegenomen. Staat er alleen ‘groepenkast vervangen’, vraag dan om die details.
Kijk daarnaast naar het werk buiten de kast: worden groepen gesplitst, komen er nieuwe groepen voor apparaten bij en hoeveel meter kabel is daarvoor gerekend. Controleer of testen, labelen, het groepenoverzicht en het afvoeren van de oude kast genoemd worden. En lees hoe meerwerk wordt afgesproken als er tijdens het werk iets tegenvalt.
De goedkoopste offerte is niet altijd minder goed, maar laat soms dingen weg. Er zitten minder aardlekschakelaars in en dus meer groepen per schakelaar, er is geen reserve, of het splitsen van een overvolle groep ontbreekt. Ook het testen en het groepenoverzicht worden weleens niet genoemd. Dan betaal je later alsnog, of je hebt een kast die bij de eerste uitbreiding al vol zit.
Wat je zelf voorbereidt zodat de offerte klopt
Maak een foto van de meterkast met de deur open en de groepenkast gesloten, zodat de schakelaars en labels te zien zijn. Haal geen afdekplaten weg en raak geen draden aan. Zoek je aansluitwaarde op, die staat op je energiecontract of jaarafrekening, en noteer of je zonnepanelen hebt.
Schrijf daarnaast op wat er de komende jaren bij komt: inductie, een laadpaal, een warmtepomp, een airco op zolder of een werkplek in de schuur. Noteer ook wat nu niet goed gaat, bijvoorbeeld een groep die uitvalt als je kookt en de vaatwasser draait. Zulke informatie bepaalt hoeveel groepen en welke beveiliging er nodig zijn.
Met die foto’s en notities kun je een aanvraag doen via /offerte-aanvragen/?dienst=groepenkast. Dan weet de elektricien vooraf wat hij kan verwachten. Zie je bij de kast rook of vonken of ruik je een brandlucht, blijf dan uit de buurt en bel 112.
Veelgestelde vragen
Kort antwoord op veelvoorkomende vragen
Kun je zeggen wat een nieuwe groepenkast ongeveer kost?
Op deze site noemen we geen bedragen, omdat de prijs sterk afhangt van het aantal groepen, de aardlekbeveiliging, de staat van de bedrading en wat er bij komt. Stuur een foto van je meterkast en je plannen mee met een aanvraag, dan krijg je een offerte die bij jouw situatie past.
Is een aardlekautomaat per groep de meerprijs waard?
Dat hangt af van wat je belangrijk vindt. Per groep is het meer materiaal, maar bij een storing valt alleen die ene groep uit. Voor groepen met een vriezer, een thuiswerkplek of medische apparatuur kiezen veel mensen daarom voor een aardlekautomaat.
Zit het verzwaren van mijn aansluiting in de offerte van de elektricien?
Nee. Verzwaren vraag je aan bij de netbeheerder, in deze regio meestal Liander, en die rekent daarvoor zijn eigen kosten. De elektricien past daarna de groepenkast aan of vervangt hem. Tel beide op als je je budget bekijkt.
Kan een offerte op basis van foto’s kloppen?
Voor de kast zelf geven goede foto’s vaak een prima eerste beeld. Wat achter de muren zit, zie je op een foto niet. Vraag daarom hoe de elektricien omgaat met dingen die tijdens het werk blijken, zoals een groep die gesplitst moet worden.
Wat is een groepenverklaring en heb ik die nodig?
Het is een overzicht van alle groepen in je kast, met welke automaat bij welke ruimte of welk apparaat hoort, vaak aangevuld met meetgegevens. Het is handig bij storingen, bij een volgende verbouwing en bij verkoop van de woning. Vraag of het bij de oplevering hoort.
Passende vervolgstap
Wil je je situatie bespreken?
Vertel kort wat je ziet of wilt veranderen. Dan kunnen we gericht meedenken.
Vraag een offerte voor je groepenkast aan.