Wat een Perilex-aansluiting precies is
Perilex is een stekker en contactdoos met vijf polen: drie fasen, een nul en een aarde. Hij is gemaakt voor apparaten die meer vermogen vragen dan een gewoon stopcontact kan leveren, zoals een kookplaat of een fornuis. De contactdoos is groter dan een gewoon stopcontact en zit in de keuken meestal laag in het kastje onder de kookplaat.
Een Perilex-contactdoos zegt nog niet hoeveel groepen erachter zitten. Er kunnen twee of drie fasen op zijn aangesloten, elk via een eigen installatieautomaat in de groepenkast. Een kookplaat met een Perilex-stekker gebruikt er vaak twee. Hoe het bij jou is aangesloten, kun je aan de buitenkant niet zien: dat stelt de elektricien vast bij de opname.
Niet elke kookplaat komt met een Perilex-stekker. Sommige worden vast aangesloten in een aansluitdoos, andere hebben een gewone stekker omdat ze maar één of twee zones hebben en weinig vermogen vragen. De installatiehandleiding van de fabrikant schrijft voor hoe het model aangesloten moet worden en welke beveiliging daarbij hoort.
Vermogen van de kookplaat en de aansluiting van je woning
Een gemiddelde inductiekookplaat met vier zones heeft een aansluitwaarde van ongeveer 7 kW. Eén groep van 16A levert op 230V ongeveer 3,7 kW. Daarom wordt zo'n kookplaat meestal over twee groepen verdeeld. Veel kookplaten hebben een instelbare vermogensbegrenzing, zodat ze ook op een lichtere aansluiting kunnen werken, met als gevolg dat je minder zones tegelijk op vol vermogen gebruikt.
Heb je een 3-fasen aansluiting, dan komen die twee groepen op verschillende fasen. Bij een 1-fase aansluiting van 1x35A of 1x40A komen beide groepen op dezelfde fase, waar ook de rest van het huis op draait. Dat kan, maar dan wordt het krap als je kookt terwijl de oven, de vaatwasser en de wasdroger aanstaan. Een kookplaat regelt zijn vermogen steeds bij, dus in de praktijk trekt hij zelden langdurig het maximum.
Daarom kijkt de elektricien bij inductie altijd naar het hele huishouden en niet alleen naar de kookplaat. Speelt er later ook een laadpaal of warmtepomp, dan is dit het moment om de verdeling over de fasen en de aansluitwaarde in één keer te bekijken.
Kabel, groepen en de plek in de keuken
Een kookplaat krijgt een eigen leiding vanaf de groepenkast, meestal een kabel met vijf aders, en eigen groepen die nergens anders voor worden gebruikt. Een bestaande leiding naar een gewoon keukenstopcontact is daar niet geschikt voor. Ook de oven, de vaatwasser en een combimagnetron krijgen bij voorkeur elk een eigen groep, zodat de keuken niet uitvalt als twee zware apparaten tegelijk aanslaan.
De plek van de contactdoos moet passen bij het keukenontwerp. Hij moet bereikbaar blijven achter een plint of in het kastje onder de kookplaat, en mag niet achter de oven verdwijnen. Bij een kookeiland moet de leiding via de vloer worden aangevoerd, en dat kan alleen goed als het vóór het leggen van de vloer gebeurt.
Ook de afzuigkap, verlichting onder de bovenkasten en stopcontacten op het werkblad horen in hetzelfde plan. In het kennisbankartikel over een Perilex-aansluiting bij een nieuwe keuken lees je hoe je dit afstemt met de keukenleverancier.
Hoe een inductietraject verloopt
Bij de opname kijkt de elektricien naar de groepenkast, de aansluitwaarde, de route van de meterkast naar de keuken en de gegevens van de kookplaat die je hebt gekozen. Daaruit volgt een advies: een Perilex-contactdoos of een vaste aansluiting, hoeveel nieuwe groepen, en of de groepenkast daarvoor ruimte en een passende aardlekbeveiliging heeft.
De uitvoering bestaat vaak uit twee momenten. Eerst komen leiding en contactdoos, vóór de keuken wordt geplaatst. Daarna wordt de kookplaat aangesloten als het werkblad erop ligt. Spreek vooraf af of de keukenmonteur of de elektricien de kookplaat zelf aansluit, zodat niemand op de ander wacht.
Bij de oplevering worden de nieuwe groepen gemeten en getest en zet je de kookplaat op alle zones tegelijk aan. Ga je van gas naar inductie, dan is het afsluiten en afdoppen van de gasleiding werk voor een gasinstallateur. Dat staat los van het elektrische werk.
Waar de kosten van een kookplaataansluiting van afhangen
De afstand en de route van de meterkast naar de keuken tellen het zwaarst. Een leiding door een kruipruimte of open plafond is eenvoudiger dan sleuven in een betonnen wand. Ook de vraag of er ruimte is in de groepenkast, en of daar een extra aardlekschakelaar bij moet, speelt mee.
Moet de groepenkast worden uitgebreid of vervangen, of komen er in de keuken meer groepen bij voor oven en vaatwasser, dan wordt het werk groter. Een kookeiland vraagt meer dan een kookplaat tegen de muur. Werk dat je combineert met de keukenmontage kost meestal minder dan wanneer de keuken al klaar staat en er achteraf moet worden gehakt.
Wat je kunt regelen voordat de keuken komt
Zoek de installatiehandleiding van je kookplaat op en noteer het aansluitvermogen en de aansluitwijze die de fabrikant voorschrijft. Vraag de keukenleverancier om een tekening met de maten, de plek van de kookplaat, de oven en de vaatwasser. Geef ook door wanneer de keuken wordt geleverd en gemonteerd.
Kijk op je jaarafrekening of je een 1-fase of 3-fasen aansluiting hebt, en maak een foto van de gesloten groepenkast. Heb je al een Perilex-contactdoos, fotografeer die dan zonder het afdekplaatje los te halen. Een kookplaat zelf op een bestaande contactdoos aansluiten of een stekker vervangen doe je niet: een verkeerd aangesloten fase of nul is van buiten niet te zien.
Misverstanden over Perilex en inductie
Een Perilex-contactdoos in de keuken betekent niet dat alles klaar is voor inductie. Er kan één groep achter zitten die bedoeld was voor een elektrisch fornuis van jaren terug, of de leiding is te licht voor een moderne kookplaat.
Voor Perilex heb je ook geen 3-fasen aansluiting nodig. De meeste inductiekookplaten werken op twee groepen, en die kunnen ook op één fase. Wel bepaalt je aansluitwaarde hoeveel ruimte er dan overblijft voor de rest van het huis.
Een stekker eraf knippen en de kookplaat met een gewone stekker in een stopcontact steken is gevaarlijk. Een gewone groep is niet berekend op het vermogen van een volledige kookplaat. De leiding kan dan warm worden zonder dat de automaat op tijd ingrijpt.
Veelgestelde vragen
Kort antwoord op veelvoorkomende vragen
Kan mijn oude fornuisaansluiting gebruikt worden voor inductie?
Soms wel. Dat hangt af van de leiding, het aantal groepen erachter en de beveiliging in de groepenkast. De elektricien controleert dat bij de opname.
Werkt een inductiekookplaat op een 1-fase aansluiting?
Ja, meestal via twee groepen op dezelfde fase. Of dat comfortabel is, hangt af van je aansluitwaarde en van wat er verder tegelijk aanstaat in huis.
Wat is beter: een Perilex-stekker of een vaste aansluiting?
Beide zijn veilig als ze goed zijn aangelegd. Met een stekker haal je de kookplaat makkelijker los bij vervanging. De handleiding van de kookplaat bepaalt wat is toegestaan.
Wanneer moet de elektricien langskomen bij een nieuwe keuken?
Vóór de keuken wordt geplaatst, voor leiding en contactdoos, en daarna nog eens voor het aansluiten en testen als dat zo is afgesproken.
Moet de oven ook een eigen groep hebben?
Bij voorkeur wel. Een oven vraagt veel vermogen en staat vaak tegelijk aan met de kookplaat en de vaatwasser. Een eigen groep voorkomt dat de keuken uitvalt op een druk moment.