Een woondorp tussen IJmuiden en Santpoort
Driehuis ligt in de gemeente Velsen, tussen IJmuiden, Velsen-Zuid en Santpoort-Noord. Veel mensen kennen het dorp van begraafplaats en crematorium Westerveld en van station Driehuis aan de spoorlijn richting Haarlem. Daaromheen is het vooral een woondorp, met weinig bedrijvigheid en veel groen.
Een groot deel van de woningen stamt uit de jaren twintig en dertig: twee-onder-een-kapwoningen, rijen herenhuizen en vrijstaande huizen met erkers en een kap met zolder. Na de oorlog is het dorp verder uitgebreid met rijwoningen en later appartementen. Toch bepalen de vooroorlogse huizen voor een groot deel het beeld, en daarmee ook de vragen die bewoners over hun elektra hebben.
Die vragen gaan zelden over één stopcontact. Meestal speelt er iets groters: een verbouwing, een aankoop of de wens om van het gas af te gaan. Dan wil je weten of de installatie dat aankan en wat er eerst moet gebeuren.
Hoe de elektra in een jarendertighuis is gegroeid
Toen deze huizen werden gebouwd, was elektriciteit vooral bedoeld voor verlichting. Er hing een lamp aan het plafond van elke kamer en er zat hier en daar een stopcontact. De draden liepen vaak door stalen buizen in of op de muur, en de beveiliging bestond uit smeltzekeringen.
In de decennia daarna kwamen er telkens dingen bij: een wasmachine, een koelkast, extra stopcontacten in de woonkamer, een elektrische boiler. Elke bewoner liet iets toevoegen, niet altijd door dezelfde vakman en niet altijd met oog voor wat er al lag. Het resultaat is in veel huizen een installatie met lagen uit verschillende perioden.
Een punt dat in oudere huizen regelmatig opduikt, is de aarding. Vroeger werd de metalen waterleiding soms als aarde gebruikt. Is die leiding later vervangen door kunststof, dan kan de aarding van een deel van de installatie zijn verdwenen zonder dat iemand het merkte. Een defect apparaat met een metalen behuizing blijft dan onder spanning staan tot iemand het aanraakt, in plaats van dat de beveiliging meteen ingrijpt.
Groepenkast vervangen: wat er dan gebeurt
Zit er nog een oude kast met smeltzekeringen, of een kast met maar één aardlekschakelaar, dan is vervangen meestal de eerste stap. De nieuwe kast krijgt installatieautomaten en aardlekbeveiliging volgens NEN 1010, met voldoende groepen voor wat er nu en straks in huis gebeurt. Veel mensen kiezen voor aardlekautomaten, zodat een fout op één groep niet het halve huis uitschakelt.
Bij het vervangen wordt ook gekeken wat er achter de kast zit. Elke groep wordt nagelopen: waar gaat hij heen, wat hangt eraan en is de kabel in orde. In een jarendertighuis kom je dan soms een groep tegen die zowel de voorkamer als de zolder voedt, of een leiding zonder aarddraad. Zulke vondsten bepalen of het bij een nieuwe kast blijft of dat er ook leidingen vervangen moeten worden.
Meterkasten in deze woningen zijn vaak klein, soms weggestopt onder de trap. Een moderne kast met extra groepen voor inductie of een laadpaal heeft meer ruimte nodig. Laat dat vooraf opnemen, zodat duidelijk is of de nieuwe kast past. Tijdens het vervangen staat het huis een deel van de dag zonder stroom, dus houd rekening met de vriezer en met thuiswerken.
Verbouwen: kamers samenvoegen, keuken verplaatsen, zolder benutten
Gangbare verbouwingen in Driehuis zijn het samenvoegen van voor- en achterkamer, het verplaatsen van de keuken naar de achterkant van het huis en een uitbouw naar de tuin. Op zolder komt vaak een extra slaapkamer of werkplek, soms met een dakkapel. In al die gevallen veranderen de plekken waar je stroom nodig hebt.
In een jarendertighuis liggen de leidingen vaak onder de houten vloeren en lopen ze via de balklaag naar boven. Ligt de vloer toch open voor isolatie of een nieuwe afwerking, dan is dat het moment om oude leidingen te vervangen en nieuwe aan te leggen. Soms kunnen nieuwe draden door bestaande buizen worden getrokken, maar bij oude stalen buizen met veel bochten of roest lukt dat niet altijd.
Een nieuwe keuken met inductie vraagt meestal een Perilex-aansluiting met twee groepen, en een uitbouw krijgt eigen groepen voor verlichting en stopcontacten. Ook een badkamer op de verdieping vraagt aandacht, omdat in de natte zones eigen regels gelden voor wat waar mag. Laat de elektricien meekijken zodra er een tekening ligt, zodat de aannemer weet waar sleuven en inbouwdozen komen.
Laadpaal en aansluitwaarde in een ouder huis
Bij veel oudere woningen in Driehuis wordt op straat geparkeerd. Een kabel van je huis over de stoep naar de auto is in de regel niet toegestaan, dus dan blijft laden bij publieke laadpunten de praktische route. Heb je wel een oprit, een carport of een garage naast het huis, dan is een eigen laadpaal goed mogelijk.
Oudere woningen hebben nogal eens een 1-fase aansluiting, bijvoorbeeld 1x35A. Daarmee laad je meestal met ongeveer 3,7 kW. Komen er ook inductie en een warmtepomp bij, dan wordt de ruimte op één fase snel krap. Verzwaren naar 3-fasen vraag je aan bij de netbeheerder, in deze regio meestal Liander. Daarna past de elektricien de groepenkast aan, zodat de laadpaal een eigen groep krijgt.
Met 3-fasen kun je laden met 11 kW bij 3x16A. Load balancing laat de laadpaal terugschakelen als je kookt of de droger aanzet, zodat de hoofdzekering niet wordt overbelast. Wordt de installatie stap voor stap vernieuwd, plan dan bij het vervangen van de groepenkast alvast een groep en een kabelroute voor de laadpaal in, ook als de auto er pas later komt.
Een huis kopen in Driehuis: eerst inspecteren, dan verhuizen
Jarendertigwoningen in Driehuis zijn gewild, en bij een aankoop gaat de aandacht vaak naar het dak, de fundering en het schilderwerk. Een bouwkundige keuring zegt weinig over de elektra. Een elektrische inspectie laat zien of er groepen zonder aardlek zijn, of de aarding in orde is, waar nog oude leidingen zitten en of de aansluitwaarde past bij je plannen.
De periode tussen sleuteloverdracht en verhuizing is daarna het beste moment om werk te laten doen. Het huis is leeg, vloeren en wanden zijn bereikbaar en stof is geen probleem. Wie eerst intrekt en daarna gaat herbedraden, moet meubels verschuiven en woont wekenlang in een bouwplaats.
SafetyVolt zit in Velserbroek, vlak bij Driehuis. Gepland werk vraag je aan via /offerte-aanvragen/, een eerste beoordeling via de woningcheck op /woningcheck/. Voeg een foto van de groepenkast toe, met de deur van de meterkast open en de kast zelf dicht, en vermeld wat je weet over eerdere vernieuwingen. Bij een storing volg je /storing/. Ruik je brandlucht of zie je rook of vonken, houd dan afstand en bel 112.
Veelgestelde vragen
Kort antwoord op veelvoorkomende vragen
Werkt SafetyVolt ook in Driehuis?
Ja. Driehuis hoort bij de gemeente Velsen en ligt vlak bij Velserbroek, waar SafetyVolt gevestigd is. Je doet een aanvraag via de website, net als elders in het werkgebied.
Hoe weet ik of mijn jarendertigwoning nog oude bedrading heeft?
Zonder iets open te maken kun je letten op stopcontacten zonder randaarde, oude bolle schakelaars, leidingen in buizen op de muur en smeltzekeringen in de meterkast. Zekerheid geeft alleen een inspectie, omdat een moderne schakelaar soms op een oude leiding is aangesloten.
Is mijn huis nog geaard als de waterleiding is vervangen?
Dat is zonder meting niet te zeggen. Was de aarding vroeger via de metalen waterleiding geregeld en is die vervangen door kunststof, dan kan de aarding zijn weggevallen. Een elektricien meet de aardverspreidingsweerstand en kan zo nodig een aardpen plaatsen.
Kan de groepenkast vervangen worden zonder de hele installatie te vernieuwen?
Ja, dat kan vaak. Bij het vervangen worden de bestaande groepen wel gecontroleerd. Blijkt een leiding niet in orde, bijvoorbeeld zonder aarddraad of met beschadigde isolatie, dan hoort dat deel alsnog vervangen te worden.
Wanneer betrek ik de elektricien bij een verbouwing?
Zodra de tekening er ligt en voordat de aannemer vloeren en wanden dichtmaakt. Dan kunnen leidingen, inbouwdozen en extra groepen in de planning worden meegenomen. Achteraf frezen in afgewerkte muren is meer werk en geeft extra herstelwerk.