Laadvermogen: wat 3,7, 7,4 en 11 kW in de praktijk betekenen
Het laadvermogen hangt af van de stroom en het aantal fasen. Op één fase met 16A laad je met ongeveer 3,7 kW, op één fase met 32A met ongeveer 7,4 kW, en op drie fasen met 16A met 11 kW. Op 3,7 kW komt er per uur laden ruwweg 15 tot 25 kilometer actieradius bij, afhankelijk van de auto. Voor wie dagelijks een gewone woon-werkafstand rijdt en 's nachts thuis laadt, is dat vaak al genoeg.
De auto bepaalt mee wat er echt binnenkomt. De lader in de auto heeft een eigen maximum, en sommige auto's laden alleen op één of twee fasen. Een laadpaal van 11 kW aan een auto die op één fase laadt, levert dan niet meer dan die ene fase toelaat. Kijk daarom eerst in de specificaties van je auto naar het maximale AC-laadvermogen en het aantal fasen.
Een laadpaal van 22 kW heeft thuis zelden zin. Daarvoor is een aansluiting van 3x32A of meer nodig, en veel auto's kunnen die snelheid op wisselstroom niet eens aannemen.
Load balancing en de aansluitwaarde van je woning
Je kookt, de wasdroger draait en de auto laadt. Op een 1-fase aansluiting van 1x35A komt dat allemaal op één fase, en dan is de grens snel bereikt. Load balancing voorkomt dat: een meter of sensor bij de hoofdaansluiting meet hoeveel stroom de woning op dat moment gebruikt, en de laadpaal past zijn laadstroom daarop aan. Is het huis druk, dan laadt de auto langzamer. Is het rustig, dan weer sneller.
Bij veel laadpalen kan de meting via de slimme meter lopen, bij andere via een eigen meter in de meterkast. Welke oplossing past, hangt af van het merk laadpaal en de indeling van je meterkast. Zonder load balancing moet de laadstroom vast zo laag worden ingesteld dat de hoofdzekering het in het drukste geval houdt, en dan laad je vaker langzamer dan nodig.
Is de aansluiting echt te krap, bijvoorbeeld omdat er ook een warmtepomp bij komt, dan kun je bij de netbeheerder verzwaren naar bijvoorbeeld 3x25A. Dat is een aparte aanvraag bij de netbeheerder, in deze regio meestal Liander. De groepenkast moet daarna ook op 3 fasen zijn ingericht.
Wat er technisch bij de installatie komt kijken
Een laadpaal krijgt een eigen eindgroep in de groepenkast, met een eigen automaat en aardlekbeveiliging. Een auto kan bij een fout ook gelijkstroom laten weglekken, en daar reageert een gewone aardlekschakelaar niet altijd goed op. Veel laadpalen hebben daarom een ingebouwde detectie voor gelijkstroomlekkage van 6 mA. Heeft de paal die niet, dan is in de groepenkast een aardlekschakelaar type B nodig.
De kabeldoorsnede hangt af van de laadstroom en van de lengte van de kabel. Bij een lange route naar een carport of de achterkant van de tuin moet de kabel zwaarder zijn om spanningsverlies te beperken. Buiten gaat de kabel meestal in een mantelbuis de grond in, op voldoende diepte, en door de gevel of de vloer naar de meterkast.
Bij load balancing komt er een sensor of datakabel tussen de meterkast en de laadpaal. Veel laadpalen hebben daarnaast wifi, een netwerkkabel of een simkaart nodig voor de app en eventuele verrekening. Dat bepaalt mee waar de paal het beste kan hangen.
Op de oprit, bij een appartement of bij een bedrijf
Met een eigen oprit of carport ligt de route meestal op eigen terrein. Parkeer je op straat, dan mag een laadkabel vaak niet over de stoep worden gelegd en hangt een laadpunt af van de regels van je gemeente. Een openbare laadpaal vraag je aan bij de gemeente, niet bij een elektricien.
In een appartementengebouw met een gezamenlijke parkeerplaats of garage speelt de VvE een rol. Er moet toestemming zijn, en er moet worden bepaald of de laadpaal op je eigen installatie of op de algemene installatie komt. Bij meerdere laadwensen in één garage is een gezamenlijk plan met load balancing vaak beter dan losse palen per bewoner.
Bij een bedrijf gaat het vaak om meerdere laadpunten voor personeel, bezoekers of een wagenpark. Dan spelen het verdelen van het beschikbare vermogen, toegang via een laadpas en het registreren van verbruik. Laad je een leaseauto thuis en verreken je dat met de werkgever, dan wordt meestal een laadpaal met een geijkte MID-meter gevraagd. Vraag dat na bij je werkgever of leasemaatschappij voordat je een paal kiest.
Zo verloopt een laadpaaltraject
Bij de opname bekijkt de elektricien de groepenkast, de aansluitwaarde, de plek waar de paal moet komen en de route ertussen. Ook de auto, je laadgedrag en eventuele zonnepanelen komen aan bod. Daaruit volgt een advies over het type laadpaal, 1-fase of 3-fasen, load balancing en de kabelroute.
Bij de uitvoering wordt de kabel gelegd, de paal geplaatst en de groep in de groepenkast gemaakt. Bij de oplevering wordt de installatie gemeten, wordt de paal ingesteld op de juiste laadstroom en wordt een eerste laadsessie gedaan. Je krijgt uitleg over de app of de laadpas.
Voor de opname kun je veel zelf klaarzetten: de specificaties van je auto, de plek waar je wilt laden, een foto van de gesloten meterkast en een schets van de route. In het kennisbankartikel over de parkeerplek en kabelroute staat welke maten en obstakels handig zijn om vooraf te noteren.
Waar de prijs van een laadpaal van afhangt
De laadpaal zelf scheelt al flink, afhankelijk van merk, vermogen, vaste kabel of losse kabel en functies zoals load balancing, laden op zonnestroom en MID-meting. Daarnaast telt de afstand tussen meterkast en parkeerplek, en wat er onderweg zit: bestrating die eruit moet, een fundering, een dikke gevel of een kruipruimte.
Moet de groepenkast worden uitgebreid of vervangen om ruimte te maken voor een extra groep, of is er een aardlekschakelaar type B nodig, dan komt dat erbij. Bij een bedrijf of VvE spelen het aantal laadpunten, het verdelen van vermogen en de manier van afrekenen mee. De kosten voor het verzwaren van de aansluiting brengt de netbeheerder apart in rekening.
Misverstanden over thuisladen
Voor een laadpaal is geen 3-fasen aansluiting verplicht. Op 1 fase met load balancing laden veel mensen prima, zeker 's nachts. Drie fasen helpen vooral als je snel wilt laden of als er ook andere zware apparaten in huis komen.
Een mobiele laadkabel in een gewoon stopcontact is bedoeld als noodoplossing. Een stopcontact en de leiding erachter zijn niet ontworpen om urenlang achter elkaar zwaar belast te worden, zeker niet op een groep waar ook andere apparaten op zitten.
Zonnepanelen laden de auto niet vanzelf. Daarvoor heb je een laadpaal nodig die op het overschot van je panelen kan sturen, en een meting die dat overschot ziet. Bovendien leveren panelen het meest op als de auto vaak overdag thuis staat.
Veelgestelde vragen
Kort antwoord op veelvoorkomende vragen
Kan een laadpaal op een 1x35A aansluiting?
Ja, meestal wel, op één fase en bij voorkeur met load balancing. De laadsnelheid is dan lager dan op 3 fasen, maar voor nachtladen vaak voldoende.
Heb ik een aardlekschakelaar type B nodig?
Alleen als de laadpaal zelf geen detectie voor gelijkstroomlekkage heeft. Veel moderne laadpalen hebben die ingebouwd. De elektricien kijkt dat na in de specificaties van de paal.
Mag ik de laadpaal zelf kopen en laten installeren?
Dat kan, maar stem je keuze vooraf af. Niet elke paal past bij elke situatie, bijvoorbeeld wat betreft load balancing, aantal fasen of verrekening met een werkgever.
Kan ik later van 1 naar 3 fasen overstappen?
Ja. Als je dat verwacht, kies dan een laadpaal en kabel die geschikt zijn voor 3 fasen. Dan hoeft er na het verzwaren minder te gebeuren.
Wie regelt een laadpaal in de openbare ruimte?
Een openbare laadpaal vraag je aan bij de gemeente, die ook de plaatsing regelt. Dat valt buiten het werk van een elektricien aan je eigen installatie.