Woningen uit de jaren tachtig en negentig
Velserbroek is een jonge kern binnen de gemeente Velsen. Het grootste deel van de wijken is in de jaren tachtig en negentig gebouwd op de polder tussen Santpoort, Haarlem-Noord en recreatiegebied Spaarnwoude. Je vindt er vooral rijwoningen en twee-onder-een-kapwoningen, aangevuld met appartementen en complexen voor senioren.
Voor de elektrische installatie betekent dat meestal: een degelijke basis, ontworpen voor een ander huishouden dan dat van nu. In die jaren kookte bijna iedereen op gas, verwarmde de cv-ketel het huis en stond er hooguit een extra vriezer in de berging. Een groepenkast met een handvol groepen was toen ruim voldoende.
Dertig tot veertig jaar later ziet het verbruik er anders uit. Een inductiekookplaat, een warmtepomp, zonnepanelen op het dak en misschien een elektrische auto op de oprit vragen allemaal om eigen groepen en soms om een zwaardere aansluiting. Juist in woningen van deze leeftijd komen die wensen vaak tegelijk op tafel.
De groepenkast in een woning van die leeftijd
In woningen uit deze periode zit meestal al minstens één aardlekschakelaar in de meterkast. Het verschil met een moderne kast zit in de verdeling. Vaak beschermt één aardlekschakelaar een groot deel van de groepen, of hangen enkele groepen er juist helemaal niet achter.
Dat merk je in de praktijk. Lekt de waterkoker een beetje, dan valt de aardlek en zitten keuken, woonkamer en bovenverdieping tegelijk zonder stroom. Volgens de huidige NEN 1010 mogen in een nieuwe woninginstallatie maximaal vier eindgroepen achter één aardlekschakelaar hangen, zodat een fout maar een deel van het huis raakt.
Een bestaande installatie hoeft niet automatisch aan de nieuwste norm te voldoen. Vervang of vergroot je de groepenkast, dan wordt het nieuwe deel wel volgens de actuele regels aangelegd. Veel bewoners kiezen op dat moment voor aardlekautomaten, waarbij elke groep een eigen aardlekbeveiliging krijgt en een storing echt beperkt blijft tot die ene groep.
Zonnepanelen, warmtepomp en inductie onder één dak
Op veel daken in Velserbroek liggen inmiddels zonnepanelen. De omvormer hoort op een eigen groep zonder andere aansluitpunten. Bij systemen die destijds snel zijn bijgeplaatst, zie je soms dat de omvormer op een groep met stopcontacten is aangesloten. De kabel kan dan zwaarder belast worden dan de installatieautomaat in de kast kan zien, omdat stroom van de panelen en van het net elkaar optellen.
Komt er daarna een warmtepomp of inductiekookplaat bij, dan loopt het aantal benodigde groepen snel op. Een inductiekookplaat gebruikt meestal twee groepen, een warmtepomp vaak een eigen groep en soms nog een tweede voor het elektrische bijverwarmingselement. Met een 1-fase aansluiting kom je op een punt waarop alles tegelijk aanzetten niet meer goed samengaat.
Het loont om zulke plannen samen te bekijken in plaats van stap voor stap. Vervang je nu de kookplaat en wil je over een paar jaar een warmtepomp, dan kun je bij het aanpassen van de groepenkast alvast ruimte en reservegroepen inplannen. Zo hoeft de meterkast later niet opnieuw helemaal open.
Een laadpaal bij een eengezinswoning
Een deel van de woningen in Velserbroek heeft een oprit of een parkeerplek op eigen terrein, en daar ligt een laadpaal voor de hand. Parkeer je in de openbare ruimte, dan is een kabel over de stoep in de regel geen optie. Je bent dan aangewezen op publieke laadpunten of op wat de gemeente daarvoor regelt.
Voor een laadpaal thuis is de aansluitwaarde het uitgangspunt. Met een 3-fasen aansluiting, bijvoorbeeld 3x25A, kun je met 11 kW laden bij 3x16A, zolang de rest van het huis niet tegelijk zwaar belast wordt. Bij een 1-fase aansluiting ligt het laadvermogen een stuk lager en kun je laten uitzoeken of verzwaren via Liander zinvol is.
Load balancing helpt in beide gevallen. De laadpaal meet dan hoeveel stroom het huis op dat moment vraagt en past het laden daarop aan. Je kookt, de wasdroger draait en de auto laadt gewoon door, alleen wat trager zolang de rest van het huis veel gebruikt.
Uitbouw, dakkapel of zolderkamer
Een uitbouw aan de achterkant, een dakkapel op zolder of een berging die werkruimte wordt: in woningen van deze leeftijd zijn dat gangbare verbouwingen. Elke verandering in de indeling raakt de elektra. Een uitbouw heeft verlichting en stopcontacten nodig, soms ook elektrische vloerverwarming, en de bestaande leidingen komen niet altijd uit waar ze straks moeten zitten.
Het handigste moment om de elektra te bespreken is voordat de aannemer begint. Leidingen in wanden en vloeren leg je makkelijk aan zolang alles nog open ligt. Achteraf frezen in een afgewerkte muur kost meer werk en geeft extra stof en herstelwerk.
Neem bij een zolderverbouwing ook de groepsverdeling mee. Vaak hangt de hele bovenverdieping aan één groep, die met een extra slaapkamer, een werkplek en een mobiele airco al snel te zwaar wordt belast. Een eigen groep voor de zolder voorkomt dat de automaat op warme dagen steeds uitschakelt.
Een vraag vanuit de eigen wijk
SafetyVolt is gevestigd aan De Zeiler 50 in Velserbroek. De woningtypes in de wijk zijn voor ons daardoor bekend terrein, wat helpt bij het inschatten van een vraag. Aanvragen en afspraken lopen verder via dezelfde route als elders in het werkgebied.
Beschrijf in het offerteformulier wat je wilt veranderen en voeg een foto van de groepenkast toe, genomen met de deur van de meterkast open en de kast zelf dicht. Op zo'n foto zijn het aantal groepen en de aardlekschakelaars meestal goed te herkennen. Weet je je aansluitwaarde, noteer die dan ook.
Twijfel je of je installatie het geplande gebruik aankan, dan is de woningcheck een goede eerste stap. Bij een acute storing, zoals een groep die steeds uitvalt, volg je de storingsroute op de website. Ruik je brandlucht of zie je rook, houd dan afstand en bel 112.
Veelgestelde vragen
Kort antwoord op veelvoorkomende vragen
Mijn huis in Velserbroek is uit de jaren tachtig. Moet de groepenkast vervangen worden?
Niet per se. Een kast uit die tijd kan nog goed functioneren. Vervangen wordt logisch als je groepen tekortkomt, als er groepen zonder aardlekbeveiliging zijn of als één aardlekschakelaar bij elke storing het halve huis uitschakelt. Een inspectie laat zien welke van die punten bij jouw woning spelen.
Kan ik een inductiekookplaat aansluiten op een 1-fase aansluiting?
Meestal wel. De kookplaat krijgt dan twee groepen op dezelfde fase, met een Perilex-aansluiting die daarop is afgestemd. Of dat in de praktijk prettig werkt, hangt af van wat er verder tegelijk draait. Komen er ook een warmtepomp en een laadpaal bij, dan wordt een 3-fasen aansluiting interessanter.
Hoe weet ik of mijn woning 1-fase of 3-fasen heeft?
Kijk zonder iets open te schroeven in de meterkast. Op de meter staat bij 3-fasen vaak 3x230/400V, en de hoofdschakelaar is dan breder dan bij een 1-fase aansluiting. Op de energierekening of in de online omgeving van Liander staat je aansluitwaarde ook vermeld.
Moet de omvormer van mijn zonnepanelen op een eigen groep?
Ja. Volgens NEN 1010 hoort een omvormer op een eigen groep zonder andere stopcontacten of verlichting. Zit de omvormer bij jou op een gedeelde groep, dan is dat een punt om te laten bekijken, zeker als de groepenkast toch wordt aangepast.