Stroom uitgevallen in huis: wat nu?

Stroomstoring: alleen jij of de hele straat?

Kijk naar buiten: branden de lampen bij de buren, zie je licht achter de ramen aan de overkant en doet de straatverlichting het. Let op dat straatverlichting overdag niets zegt, want die staat dan uit. Vraag het gerust aan de buren, of kijk in de groepsapp van de straat. Heeft je telefoon nog bereik, dan zie je op de storingspagina van de netbeheerder vaak binnen korte tijd of er in jouw postcodegebied een storing bekend is.

Valt ’s avonds alles tegelijk uit en is het in de hele buurt donker, dan is het vrijwel zeker een storing in het net. Zit alleen jouw huis in het donker, of werkt een deel van het huis wel, dan begin je in de meterkast. Pak een zaklamp of de lamp van je telefoon. Gebruik liever geen kaarsen bij het zoeken, zeker niet in een krappe meterkast of in de buurt van gordijnen.

Storing in het net: de netbeheerder lost het op

Het elektriciteitsnet tot en met je meter is van de netbeheerder. In IJmond en Haarlem is dat meestal Liander. Een storing in het net, bijvoorbeeld door een beschadigde kabel in de grond of een defect in een transformatorhuisje, wordt door hun monteurs opgelost. Een elektricien kan daar niets aan doen.

Je kunt een storing melden en volgen via het landelijke storingsnummer voor gas en stroom, 0800-9009, of via de storingspagina van de netbeheerder. Daar staat meestal ook wanneer de stroom naar verwachting terugkomt. Is de storing al gemeld en zie je hem op de kaart staan, dan hoef je niet nog eens te bellen.

Aan je eigen meterkast hoef je bij een netstoring niets te doen. Zet zware apparaten zoals een elektrische kachel, wasdroger of oven uit, trek de stekker uit van gevoelige apparatuur als je dat makkelijk kunt en laat één lamp aan staan. Dan zie je direct wanneer de stroom terug is.

Alleen jouw huis zonder stroom: kijk in de meterkast

Open de deur van de meterkast, maar haal geen afdekplaten weg en schroef niets open. Je kijkt alleen naar de schakelaars die je normaal ook ziet. De hoofdschakelaar is meestal een grotere schakelaar die alle groepen tegelijk aan- of uitzet. De aardlekschakelaars herken je aan een testknop, vaak met een T. De automaten zijn de smalle schakelaars, één per groep.

Kijk welke schakelaar naar beneden staat of in een middenstand hangt. Maak er een foto van voordat je iets aanraakt. Die foto is later nuttig voor een elektricien, want na het terugzetten weet je vaak niet meer precies wat er uit stond.

Kijk ook naar de elektriciteitsmeter. Op een slimme meter staat normaal een display aan. Is de meter helemaal donker en staat er in je groepenkast niets naar beneden, dan komt er waarschijnlijk geen stroom binnen. Dan ligt het probleem vóór je installatie: in het net, in de aansluiting of bij de hoofdzekering. Ook dan bel je de netbeheerder, niet een elektricien.

Als maar een deel van het huis uitvalt

Valt alleen de keuken uit, of alleen de verlichting boven, dan is meestal één automaat uitgeschakeld. Dat gebeurt bij overbelasting, bijvoorbeeld als de waterkoker, de airfryer en de magnetron tegelijk op dezelfde groep draaien, of bij kortsluiting in een apparaat. Lees bij een automaat die vaker uitvalt het artikel over een automaat die steeds uitvalt.

Valt een groter deel uit, verspreid over verschillende kamers, dan is vaak een aardlekschakelaar afgeslagen. Die bewaakt meerdere groepen tegelijk en schakelt af bij lekstroom, bijvoorbeeld door een defect apparaat of vocht in een buitenlamp. Het artikel over een aardlekschakelaar die uitvalt, gaat daar dieper op in.

Er is nog een mogelijkheid die mensen vaak verrast. Heb je een 3-fasenaansluiting, bijvoorbeeld 3x25A, dan zijn je groepen verdeeld over drie fasen. Valt één fase weg in het net of bij de hoofdzekering, dan zitten alleen de groepen op die fase zonder stroom, terwijl in de groepenkast niets is uitgeschakeld. Een deel van het huis werkt dan wel en een deel niet. Ook dat is een melding voor de netbeheerder.

Wat je één keer mag terugzetten

Is er geen brandlucht, rook, verkleuring of warmte, dan mag je een uitgevallen automaat of aardlekschakelaar één keer terugzetten. Zet eerst de apparaten uit of trek de stekkers eruit op de groepen die uitvielen. Zet dan met droge handen de schakelaar in één beweging helemaal omhoog. Een schakelaar in de middenstand zet je eerst helemaal naar beneden en dan weer omhoog.

Staat de hoofdschakelaar uit terwijl niemand eraan heeft gezeten, zet hem dan ook één keer aan. Blijft alles aan, steek dan de stekkers één voor één terug en kijk of het bij een bepaald apparaat misgaat. Valt een schakelaar direct of na korte tijd opnieuw uit, dan laat je hem uit. Blijven proberen is geen oplossing en kan schade erger maken.

Laat de groep die steeds uitvalt uit en gebruik de rest van het huis gewoon. Noteer wat er aanstond toen het misging, hoe laat het was en wat het weer deed. Met die informatie kan een elektricien gerichter zoeken.

Hoofdzekering en meter: daar kom je nooit aan

In de meterkast zitten ook onderdelen van de netbeheerder: de aansluitkast waar de kabel uit de straat binnenkomt, de hoofdzekering of hoofdzekeringen en de meter. Die zijn verzegeld. Het zegel verbreken, een zekering eruit halen of zelf een nieuwe plaatsen mag niet en is gevaarlijk: achter die onderdelen staat altijd spanning, ook als je hoofdschakelaar uit staat.

Denk je dat de hoofdzekering is doorgeslagen, bijvoorbeeld omdat de meter donker is terwijl de buren wel stroom hebben, bel dan de netbeheerder via 0800-9009. Zij sturen een monteur. Komt een doorgeslagen hoofdzekering voort uit een fout of overbelasting in je eigen installatie, dan is het verstandig die daarna door een elektricien te laten bekijken, zodat het niet opnieuw gebeurt.

Stop bij deze signalen

Ruik je brandlucht, zie je zwarte vlekken of roetsporen op of rond de groepenkast, smeltsporen aan een schakelaar of kabel, of voelt de meterkast warm aan, zet dan niets meer aan. Dat geldt ook bij knetteren, zoemen, vonken of water in of bij de meterkast. Raak de kast niet aan en zoek niet verder naar de oorzaak.

Bij rook, vuur of direct gevaar ga je weg en bel je 112. Is er geen acuut gevaar, maar wel een van deze signalen, laat de installatie dan zo snel mogelijk nakijken door een elektricien. Een storing in je eigen installatie meld je bij SafetyVolt via /storing/. Beschrijf wat je zag, rook of hoorde en stuur de foto van de meterkast mee.

Koelkast en vriezer tijdens en na de storing

Houd de deuren van koelkast en vriezer zo veel mogelijk dicht. Een gesloten koelkast blijft volgens gangbare voedselveiligheidsadviezen ongeveer vier uur koel genoeg. Een volle, gesloten vriezer houdt het veel langer, vaak een etmaal of meer. In de handleiding of op het typeplaatje staat vaak een ‘bewaartijd bij storing’ in uren. Een halflege vriezer warmt sneller op dan een volle.

Kijk na de storing of de koelkast en vriezer weer draaien. Zeker na het terugzetten van een aardlekschakelaar wordt een vriezer in de garage of schuur nog weleens vergeten. Voel of de producten nog hard bevroren zijn. Wat ontdooid is, vries je niet zomaar opnieuw in. Bij twijfel over vlees, vis of zuivel die lang boven de koelkasttemperatuur heeft gelegen, gooi je het weg.

Apparaten na terugkomst van de stroom

Komt de stroom terug, zet dan niet alles tegelijk aan. Begin met de verlichting en de koelkast en schakel zware apparaten zoals de oven, wasdroger en kachel daarna één voor één in. Steek gevoelige apparatuur zoals een computer of televisie er pas weer in als de stroom een tijdje stabiel is.

Loop daarna de apparaten na die zelf moeten opstarten. Een cv-ketel of warmtepomp start meestal vanzelf, maar kan na een onderbreking een storingscode tonen; volg dan de handleiding. Controleer de router, het alarmsysteem, de laadpaal en de omvormer van de zonnepanelen, en zet klokken op de oven en magnetron gelijk. Gebruik je medische apparatuur thuis, kijk dan meteen of die weer goed werkt.

Valt kort na het terugkomen van de stroom een groep of aardlekschakelaar uit, dan reageert de beveiliging op iets in je eigen installatie of op een apparaat. Volg dan de stappen hierboven en laat het bij herhaling controleren.