Buiten gelden andere eisen dan binnen
Binnen is een installatie beschermd tegen weer en wind. Buiten krijgt alles te maken met regen, condens, vorst en zon. Een kabel die binnen jaren meegaat, kan buiten bros worden of vocht opnemen. Een contactdoos zonder goede afdichting loopt na een paar buien vol water.
Daarbij komt dat mensen buiten vaak met natte handen, op natte grond of op blote voeten bij elektrische apparaten komen. Bij een fout loopt de stroom dan makkelijker door het lichaam naar de aarde. Daarom moeten buitencontactdozen en buitengroepen beveiligd zijn met een aardlekschakelaar of aardlekautomaat van 30 mA.
Ook mechanisch is buiten zwaarder. Een kabel langs de gevel kan worden geraakt door een ladder of fiets, een kabel in de grond door een spade of een boomwortel. De keuze voor de kabel, de bevestiging en de route houdt daar rekening mee. Dat alles valt onder NEN 1010, de norm waar ook de installatie binnen aan voldoet.
IP-waarde: wat de cijfers betekenen
Op armaturen, contactdozen en schakelaars staat een IP-waarde, bijvoorbeeld IP44 of IP65. Het eerste cijfer zegt hoe goed het product beschermd is tegen binnendringen van vaste deeltjes zoals stof. Het tweede cijfer zegt hoe goed het beschermd is tegen water. Hoe hoger het cijfer, hoe beter de bescherming.
IP44 betekent bescherming tegen spatwater van alle kanten. Dat is voor een stopcontact of lamp onder een overstek of tegen de gevel vaak de ondergrens. IP65 is bestand tegen een waterstraal, wat past op plekken waar je met een tuinslang of hogedrukreiniger komt. IP67 en hoger zijn bestand tegen tijdelijke onderdompeling, en daar kom je aan bij grondspots of armaturen op plekken waar water kan blijven staan.
Kijk ook naar de bestendigheid tegen zon en kou. Kunststof dat niet tegen uv-licht kan, verkleurt en wordt bros. Een armatuur met een hoge IP-waarde verliest die bescherming als de afdichting na een paar jaar scheurt. Kies buiten dus voor materiaal dat voor buitengebruik bedoeld is.
Een grondkabel naar de tuin of de schuur
Moet er stroom naar een plek verder in de tuin, dan gaat de kabel meestal onder de grond. Daarvoor is een kabel nodig die geschikt is om in te graven. Vaak gaat die kabel in een mantelbuis, zodat hij beter beschermd is en later makkelijker kan worden vervangen.
De kabel ligt zo diep dat je er bij spitten en planten niet bij komt, met een waarschuwingslint erboven. Wie later graaft, ziet dan het lint voordat de spade de kabel raakt. Onder bestrating of een oprit ligt de kabel in een buis, zodat de tegels er later weer uit kunnen zonder de kabel te beschadigen.
Leg de route vast met een paar foto’s en maten, bijvoorbeeld vanaf de gevel en een vaste rand van het terras. Over een paar jaar weet niemand meer waar de kabel precies loopt. Ga zelf niet graven langs bestaande kabels waarvan je de ligging niet weet.
Stroom naar een schuur of tuinhuis
Hoe de voeding naar een schuur of tuinhuis wordt uitgevoerd, hangt af van wat je er gebruikt en hoe ver het is. Een lamp en een stopcontact voor de acculader vragen iets anders dan een werkplaats met een zaagmachine of een tuinhuis met een elektrische kachel. Hoe meer vermogen en hoe langer de afstand, hoe dikker de kabel moet zijn.
Meestal krijgt de schuur een eigen groep vanuit de groepenkast. Bij meerdere verbruikers kan in de schuur een kleine verdeler komen met een eigen automaat per groep. Zo valt bij een fout in de schuur niet de hele tuin of het huis uit. De aardlekbeveiliging wordt zo gekozen dat een fout buiten zo min mogelijk groepen binnen meeneemt.
Staat er een vriezer of koelkast in de schuur, zet die dan niet op dezelfde groep als de buitenstopcontacten. Valt de aardlekbeveiliging uit door vocht in een tuinstopcontact, dan merk je dat vaak pas als de vriezer ontdooid is. Een eigen groep voor de vriezer voorkomt dat.
Tuinverlichting op 230 volt of laagspanning
Tuinverlichting kan op 230 volt of op laagspanning, vaak 12 of 24 volt via een transformator. Verlichting op 230 volt wordt vast aangesloten met een kabel die geschikt is voor buiten of in de grond. Dat past bij paalverlichting langs een pad of verlichting bij de oprit.
Laagspanningsverlichting werkt met een transformator die op een droge plek staat of geschikt is voor buiten. De kabels naar de lampen voeren dan een lage spanning en zijn minder gevaarlijk bij beschadiging. Veel losse sets worden met een stekker in een buitenstopcontact gestoken. Een goed aangelegd buitenstopcontact op een plek waar je zo’n set wilt gebruiken, is dan het belangrijkste onderdeel.
Voor het schakelen zijn er verschillende mogelijkheden. Een schakelaar binnen bij de achterdeur, een schemerschakelaar die de verlichting aanzet als het donker wordt, een tijdschakelaar of een bewegingsmelder bij de voordeur of de schuur. Bedenk vooraf welke lampen samen aan moeten en welke apart, dan wordt de bedrading daarop aangelegd.
Aardlek en vocht: als het buiten uitvalt
Valt de aardlekschakelaar uit na een regenbui, dan is vocht in een buitenstopcontact, armatuur of kabel een veelvoorkomende oorzaak. Een afdichting die is verweerd, een contactdoos waarvan het klepje niet meer sluit of een beschadigde kabel in de grond kan genoeg zijn.
Je kunt veilig noteren wanneer het gebeurt, welke aardlekschakelaar of automaat uitvalt en of het na droog weer vanzelf over is. Trek stekkers van buitenapparaten en verlichting uit het stopcontact en kijk of de aardlekschakelaar dan wel blijft staan. Open geen contactdozen of armaturen en schroef de groepenkast niet open. Blijft het terugkomen, meld het dan via /storing/.
Bij nieuwe aanleg is het handig om de buitengroepen achter een eigen aardlekbeveiliging te zetten. Een fout buiten schakelt dan niet ook de keuken of de verwarming uit.
Kleine zakelijke situaties en hoe je aanvraagt
Ook bedrijven hebben buiten stroom en licht nodig. Denk aan verlichting bij de ingang van een winkel of praktijk, een paar lichtpunten op een parkeerplaats, een buitenstopcontact voor schoonmaakmaterieel of verlichting en stroom op een terras. Op plekken waar publiek komt, telt de ligging van kabels en de bescherming van armaturen extra. Gaat het om een groter terrein of een installatie die onder NEN 3140 wordt beheerd, zet dat dan in je aanvraag.
Stuur via /offerte-aanvragen/ een schets of een paar foto’s van de tuin of het terrein, met de plekken waar je stroom of licht wilt. Geef aan wat je er gaat aansluiten, hoe ver het van de woning of het pand is en wat de ondergrond is: gras, border, bestrating of een oprit.
Een foto van de groepenkast helpt om in te schatten of er ruimte is voor een extra groep en aardlekbeveiliging. Maak de foto zoals je de kast normaal ziet, zonder iets open te schroeven.
Veelgestelde vragen
Kort antwoord op veelvoorkomende vragen
Welke IP-waarde heeft een buitenstopcontact nodig?
Voor een stopcontact tegen de gevel is spatwaterdicht, IP44, gangbaar als ondergrens. Op een plek waar je met een tuinslang of hogedrukreiniger komt, past een hogere waarde. Een contactdoos met een klepje dat goed sluit, houdt het vocht tegen als er geen stekker in zit.
Hoe diep moet een grondkabel liggen?
Zo diep dat hij bij spitten en planten niet wordt geraakt, met een waarschuwingslint erboven en vaak in een mantelbuis. De precieze diepte en uitvoering hangen af van het kabeltype en de plek, bijvoorbeeld in een border of onder bestrating.
Kan de schuur op een bestaande groep in huis?
Soms, als het om weinig verbruik gaat en de groep ruimte heeft. Meestal is een eigen groep beter, met een kabel die past bij de afstand en wat je in de schuur gebruikt. Dan heeft een fout in de schuur ook geen gevolgen voor de groepen in huis.
Waarom valt mijn aardlekschakelaar uit als het regent?
Vaak komt er vocht in een buitenstopcontact, armatuur of kabel. Haal stekkers van buitenapparaten uit het stopcontact, noteer wanneer het gebeurt en welke schakelaar uitvalt, en open zelf niets. Komt het terug, meld het dan via /storing/.
Doet SafetyVolt ook buitenverlichting voor bedrijven?
Ja, voor kleine zakelijke situaties zoals verlichting bij de ingang, een parkeerplaats, een terras of een buitenstopcontact bij het pand. Geef in je aanvraag aan om wat voor locatie het gaat en of er publiek komt.