Wat je buiten wilt gebruiken bepaalt de aanleg
Begin met een lijstje. Een stopcontact bij het terras voor de grasmaaier of de heggenschaar, een lamp naast de achterdeur, een paar spots langs het pad, verlichting bij de schuur of een stopcontact achter in de tuin voor een vijverpomp. Elk punt vraagt iets anders van de kabel en de groep.
Een stopcontact tegen de gevel is het eenvoudigst: de kabel komt van binnen door de muur naar buiten. Verlichting of een stopcontact verderop in de tuin vraagt een kabel in de grond. Hoe verder weg en hoe meer punten, hoe meer graafwerk en hoe zwaarder de kabel.
Maak een schets van de tuin met de plekken die je in gedachten hebt en zet erbij wat je er wilt aansluiten. Met die schets en een paar foto’s kan de elektricien vooraf zien waar de kabel kan lopen en of er nog ruimte is voor een groep in de kast.
IP-waarde: wat de cijfers betekenen
De IP-waarde zegt hoe goed een stopcontact of armatuur is beschermd. Het eerste cijfer gaat over stof en vaste deeltjes, het tweede over water. Hoe hoger het tweede cijfer, hoe beter het tegen water kan. Een product met IP44 is beschermd tegen spatwater van alle kanten. IP65 kan ook tegen een waterstraal. IP67 en IP68 gaan over tijdelijk of langdurig onder water staan.
Voor een buitenstopcontact tegen de gevel wordt meestal minimaal IP44 aangehouden, met een klepje dat vanzelf dichtvalt. Staat het op een plek waar je met de tuinslang of een hogedrukreiniger werkt, of waar de regen er vol op slaat, dan is een hogere waarde verstandig. Grondspots in het gras of tussen de tegels moeten tegen staand water kunnen.
De IP-waarde geldt alleen als het product goed is gemonteerd. Een klepje dat openstaat, een slecht afgedichte kabelinvoer of een armatuur dat verkeerd om hangt, laat toch water door. Dat is een van de redenen waarom vocht in buitenpunten zo vaak een aardlekschakelaar laat uitvallen.
Een kabel in de grond: type, diepte en route
Een kabel die in de tuin in de grond ligt, moet daarvoor geschikt zijn. Een gewone installatiekabel voor binnen hoort daar niet. Er wordt een grondkabel gebruikt, of een kabel in een beschermende buis, afhankelijk van de plek en de situatie.
In de praktijk wordt de kabel zo diep gelegd dat hij bij normaal tuinwerk buiten bereik van de schop blijft, vaak rond de 60 centimeter. Onder een pad of oprit waar gewicht op komt, gaat hij dieper of in een stevigere buis. Boven de kabel komt een markeringslint, zodat wie later graaft wordt gewaarschuwd voordat de schop de kabel raakt.
Kies de route samen met de elektricien. Liefst langs de rand van een pad of de erfgrens, niet dwars door een border waar je elk jaar spit of onder de plek waar je een boom wilt planten. Maak een foto van de open sleuf met een meetlint ernaast en bewaar die bij je huispapieren. Over een paar jaar weet je anders niet meer precies waar de kabel ligt.
Aardlekbeveiliging en een eigen groep
Een buitenstopcontact zit achter een aardlekbeveiliging van 30 mA. Gaat er iets mis, bijvoorbeeld door een beschadigd snoer van de heggenschaar of water in het stopcontact, dan schakelt die af voordat een lekstroom gevaarlijk wordt voor wie het apparaat vasthoudt.
Vaak krijgen de buitenverlichting en het buitenstopcontact een eigen groep, soms met een eigen aardlekautomaat. Het voordeel: valt de beveiliging buiten uit door vocht, dan blijven de koelkast en de verlichting binnen gewoon werken. Zit buiten achter dezelfde aardlekschakelaar als een groot deel van het huis, dan zit je na een natte nacht ineens in het donker.
Valt de aardlek na regen vaker uit, dan wijst dat meestal op vocht in een buitenpunt. Hoe je dat veilig noteert, staat in het artikel over een aardlekschakelaar die uitvalt bij regen of vocht.
Bediening: schakelaar, schemerschakelaar of bewegingsmelder
Tuinverlichting kun je op verschillende manieren aan- en uitzetten. Een schakelaar bij de achterdeur is het eenvoudigst. Een schemerschakelaar zet de verlichting aan als het donker wordt en uit als het licht wordt. Een bewegingsmelder doet dat alleen als er iemand langskomt, wat handig is bij de voordeur, de oprit of het pad naar de schuur.
Je kunt ze ook combineren: de padverlichting op een schemerschakelaar met een tijdklok, zodat hij midden in de nacht uitgaat, en de lamp bij de schuur op een bewegingsmelder. Een schemerschakelaar moet zo hangen dat hij het daglicht meet en niet in het licht van de eigen lampen hangt. Anders gaat de verlichting steeds aan en uit.
Ook een buitenstopcontact kan schakelbaar worden gemaakt, met een schakelaar binnen. Dat is handig voor kerstverlichting of een vijverpomp die je niet altijd aan wilt hebben, en het voorkomt dat iemand van buitenaf stroom kan gebruiken.
Laagspanningssets of verlichting op 230 volt
Er bestaan sets tuinverlichting op 12 of 24 volt met een eigen transformator. Die transformator zit in een stekker of kastje dat je in een buitenstopcontact steekt, en de dunne kabels naar de lampjes werken op een lage spanning. Zo’n set is bedoeld om zelf neer te leggen volgens de instructies van de fabrikant, zolang de transformator op een geschikt buitenstopcontact zit.
Verlichting op 230 volt die vast wordt aangesloten, zoals een gevellamp, een lantaarnpaal bij de oprit of armaturen langs het pad met een grondkabel, hoort bij de vaste installatie. Die laat je door een elektricien aanleggen. Daarbij horen aansluitdozen die geschikt zijn voor buiten en verbindingen die tegen vocht zijn beschermd.
Voor de keuze telt vooral hoeveel licht je wilt en hoe ver het van het huis is. Een paar sfeerlampjes in een border vragen iets anders dan een goed verlicht pad naar de schuur, waar je in de winter in het donker met de fiets langs moet.
Vocht, doorvoeren en onderhoud
Vocht is de grootste vijand van elektra buiten. Water kan binnenkomen via een slecht afgedichte kabelinvoer, een gescheurd armatuur of een klepje dat openstaat. Ook condens in een afgesloten armatuur kan op den duur problemen geven.
De doorvoer door de gevel wordt zo gemaakt dat water niet langs de kabel naar binnen loopt, bijvoorbeeld door licht aflopend naar buiten te boren en de opening af te dichten. Aansluitdozen buiten worden zo gemonteerd dat de kabels er van onderaf in gaan. Water loopt dan van de kabel af in plaats van de doos in.
Kijk zelf eens per jaar of de klepjes dichtgaan, of de armaturen heel zijn en of er na tuinwerk geen kabels bloot liggen. Zie je schade, zet de groep dan uit als je weet welke het is en laat het nakijken. Een armatuur of aansluitdoos open je niet zelf.
Hoe het werk verloopt
De elektricien kijkt eerst naar de groepenkast: is er ruimte voor een extra groep met aardlekbeveiliging, en hoe komt de kabel van de meterkast naar de gevel. Daarna wordt de route in de tuin bepaald. Het graven kun je in overleg soms zelf doen, op de plek en diepte die de elektricien aangeeft. Het leggen en aansluiten van de kabel blijft werk voor de elektricien.
Na het aansluiten wordt de installatie getest, waaronder de werking van de aardlekbeveiliging, en wordt het groepenoverzicht bijgewerkt. SafetyVolt legt buitenstopcontacten en tuinverlichting aan in Velserbroek, Haarlem, de IJmond en omgeving. Stuur je schets en foto’s mee via /offerte-aanvragen/?dienst=anders.
Zie je bij een bestaand buitenpunt rook of vonken, blijf er dan uit de buurt en bel 112. Bij een storing zonder direct gevaar kun je terecht via /storing/.
Veelgestelde vragen
Kort antwoord op veelvoorkomende vragen
Kan ik zelf een buitenstopcontact doortrekken vanaf een stopcontact binnen?
Dat raden we af. Een buitenstopcontact hoort achter een aardlekbeveiliging, met materiaal dat geschikt is voor buiten en een goed afgedichte doorvoer. Een elektricien beoordeelt of de bestaande groep daarvoor geschikt is en sluit het aan.
Welke IP-waarde heeft een buitenstopcontact nodig?
Meestal wordt minimaal IP44 aangehouden, met een klepje dat vanzelf dichtvalt. Op een plek met veel water, zoals bij de tuinkraan of waar je met een hogedrukreiniger werkt, is een hogere waarde verstandig.
Hoe diep moet een grondkabel in de tuin liggen?
In de praktijk vaak rond de 60 centimeter, met een markeringslint erboven. Onder een pad of oprit gaat de kabel dieper of in een stevige buis. De elektricien bepaalt de diepte voor jouw situatie.
Kan ik een haspel gebruiken in plaats van een buitenstopcontact?
Voor af en toe tuinwerk kan een haspel die geschikt is voor buiten, als je hem helemaal afrolt. Voor vaste verlichting of een vijverpomp is een haspel of een verlengsnoer door een open raam geen goede oplossing.
Waarom valt mijn aardlek uit als het regent?
Meestal komt er vocht in een buitenstopcontact, armatuur of aansluitdoos. Noteer wanneer het gebeurt en welke punten buiten op die groep zitten. Laat de oorzaak opsporen in plaats van de aardlek steeds opnieuw in te schakelen.
Passende vervolgstap
Wil je je situatie bespreken?
Vertel kort wat je ziet of wilt veranderen. Dan kunnen we gericht meedenken.
Laat je buitenstopcontact of tuinverlichting aanleggen.