Hybride of volledig elektrisch: het verschil voor je installatie
Een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel. De warmtepomp doet het grootste deel van het jaar het werk, en op koude dagen of voor warm tapwater springt de ketel bij. Het elektrisch vermogen van zo’n warmtepomp is beperkt. Op een gewone 1-fase-aansluiting past hij meestal zonder grote aanpassingen.
Een volledig elektrische warmtepomp vervangt de cv-ketel helemaal. Hij verwarmt het huis en vaak ook het tapwater, via een boilervat. Op koude dagen kan een elektrisch element bijspringen om genoeg warmte te leveren. Dat element kan veel vermogen vragen, en juist op die momenten draait ook de compressor op volle kracht.
Of je met een hybride of een volledig elektrische warmtepomp te maken krijgt, bepaalt dus voor een groot deel wat er in de meterkast moet gebeuren. Vraag de installateur van de warmtepomp om het type, het opgenomen vermogen en de installatiehandleiding. Daarmee kan de elektricien vooraf beoordelen wat nodig is.
Een eigen groep, soms meer dan één
Een warmtepomp deelt zijn groep niet met stopcontacten of andere apparaten. Hij krijgt een eigen groep met een beveiliging die past bij wat de fabrikant voorschrijft. Bij een hybride is dat vaak één groep. Bij een volledig elektrische warmtepomp zie je regelmatig een aparte groep voor de buitenunit en een voor de binnenunit of het bijverwarmingselement.
De installatiehandleiding noemt welke beveiliging nodig is, soms ook welke karakteristiek de automaat moet hebben en welk type aardlekbeveiliging de fabrikant vraagt. Een warmtepomp met een frequentiegestuurde compressor kan lekstromen veroorzaken waar niet elke aardlekschakelaar hetzelfde op reageert. Daarom krijgt een warmtepomp vaak een eigen aardlekautomaat. Een melding op de warmtepomp schakelt dan niet de rest van het huis uit, en andersom.
Ook de verbinding met de thermostaat of bediening hoort bij de aanleg. Die loopt soms via een aparte kabel tussen binnen en buiten. Dat regelt meestal de warmtepompinstallateur, maar het is handig als die kabel in dezelfde route mee kan.
Opstartstroom en hoe moderne warmtepompen starten
Een compressor vraagt bij het opstarten even meer stroom dan tijdens het draaien. Bij oudere warmtepompen en eenvoudige compressoren kon die piek een automaat laten uitschakelen of de verlichting even laten knipperen. Daarom werd er soms een automaat met een andere karakteristiek gekozen.
De meeste moderne warmtepompen hebben een invertergestuurde compressor. Die start rustig op en voert het toerental geleidelijk op, waardoor de opstartstroom beperkt blijft. Toch volgt de elektricien de gegevens van de fabrikant, omdat die per model verschillen.
Valt een automaat van de warmtepomp regelmatig uit, of zie je de lampen in huis dimmen als de warmtepomp aanslaat, noteer dan wanneer het gebeurt. Dat helpt bij het vinden van de oorzaak. Hoe je dat veilig bijhoudt, staat in het artikel over een automaat die steeds uitvalt.
1-fase of 3-fasen
Er zijn warmtepompen voor 1-fase en voor 3-fasen. Een 3-fasen warmtepomp verdeelt zijn vermogen over de drie fasen, waardoor geen enkele fase zwaar wordt belast. Daarvoor moeten je aansluiting en je groepenkast wel 3-fasen hebben.
Heb je 1x35A en kies je een volledig elektrische warmtepomp, dan is de vraag of je aansluiting de warmtepomp, de kookplaat en de rest van het huis tegelijk aankan. Op een koude avond draaien die vaak juist samen. Soms is een 1-fase warmtepomp met een begrensd bijverwarmingselement voldoende. Soms is verzwaren naar 3-fasen de betere route.
Verzwaren vraag je aan bij de netbeheerder, in deze regio meestal Liander. Dat kan tijd kosten. Weet je dat het nodig is, doe de aanvraag dan voordat de warmtepomp wordt geleverd. Hoe dat traject loopt, staat in het artikel over aansluiting verzwaren naar 3-fasen.
Samen met inductie of een laadpaal
Wie van het gas af gaat, krijgt vaak in korte tijd een warmtepomp, een inductiekookplaat en soms een laadpaal. Elk van die apparaten vraagt veel. Waar het om draait, is gelijktijdigheid: wat staat er op hetzelfde moment aan?
Denk aan een winteravond rond etenstijd. De warmtepomp draait op vol vermogen omdat het buiten vriest, de kookplaat staat op drie zones, de oven warmt voor en de auto is net aan de lader gehangen. Zonder afspraken over de verdeling kan dat te veel worden voor de aansluiting, en dan schakelen de hoofdzekeringen van de netbeheerder af.
Een laadpaal met load balancing kan zijn laadstroom terugschroeven als het huis veel vraagt. Een kookplaat kan soms worden begrensd. Bij sommige warmtepompen is het vermogen van het bijverwarmingselement in te stellen. Met 3-fasen verdeelt de elektricien de zware groepen over verschillende fasen. Zo past het geheel vaak beter dan je op basis van de typeplaatjes zou verwachten.
Past het in je huidige groepenkast
Voor een hybride warmtepomp is vaak één vrije plek in een moderne kast genoeg. Een volledig elektrische warmtepomp vraagt meer ruimte, en bij een overstap naar 3-fasen heb je een kast nodig die daarvoor geschikt is. Een oudere 1-fase kast zonder vrije plekken, of met maar één of twee aardlekschakelaars voor het hele huis, wordt dan vaak vervangen.
De elektricien kijkt ook naar de hoofdschakelaar, de bedrading in de kast en hoe de bestaande groepen zijn verdeeld. Komen er in dezelfde periode meer zware apparaten bij, dan is het handiger om de kast in één keer in te richten dan hem twee keer aan te passen. In het artikel over de groepenkast uitbreiden voor inductie, een laadpaal of een warmtepomp lees je hoe die afweging loopt.
De kabel naar de buitenunit
De buitenunit staat vaak tegen de gevel, op een plat dak of in de tuin. De kabel loopt van de meterkast naar de binnen- en buitenunit en gaat door de gevel naar buiten. Buiten moet de kabel tegen zonlicht en vocht kunnen en goed zijn vastgezet. De doorvoer door de gevel wordt afgedicht, zodat er geen water of kou binnenkomt.
Bij de buitenunit komt vaak een werkschakelaar. Daarmee kan een monteur de unit spanningsloos maken voor onderhoud zonder naar de meterkast te lopen. Of die nodig is en waar hij komt, hangt af van de situatie en de eisen van de fabrikant.
Hoe groter de afstand tussen meterkast en buitenunit, hoe meer aandacht de kabeldoorsnede krijgt. Een lange kabel met te weinig doorsnede geeft spanningsverlies. Geef bij je aanvraag dus door waar de buitenunit komt en waar de meterkast zit.
Wie doet wat en hoe plan je het
De warmtepompinstallateur plaatst de warmtepomp, sluit de leidingen en het afgiftesysteem aan en stelt de regeling in. De elektricien zorgt voor een geschikte groep, legt de kabel tot aan de warmtepomp en past de kast aan als dat nodig is. Soms sluit de elektricien de warmtepomp ook aan op die kabel, soms doet de installateur dat. Spreek dat vooraf af, zodat er niets tussen wal en schip valt.
Een volgorde die meestal goed werkt: eerst beoordelen wat de installatie aankan, dan zo nodig verzwaren, dan de kast aanpassen en de kabel leggen, en daarna de warmtepomp plaatsen. Stuur bij je aanvraag het type warmtepomp, je aansluitwaarde en een foto van de meterkast met de deur open mee via /offerte-aanvragen/?dienst=groepenkast.
Ruik je brandlucht bij de meterkast of de warmtepomp, of zie je rook of vonken, blijf dan uit de buurt en bel 112. Bij een storing zonder direct gevaar kun je terecht via /storing/.
Veelgestelde vragen
Kort antwoord op veelvoorkomende vragen
Kan een hybride warmtepomp op een bestaand stopcontact?
Sommige hybride warmtepompen worden met een stekker geleverd. Ook dan hoort er een eigen groep met een eigen wandcontactdoos bij, zonder andere apparaten erop. Een stopcontact dat je deelt met de wasmachine, of een verlengsnoer, is daar niet voor bedoeld.
Heb ik altijd 3-fasen nodig voor een volledig elektrische warmtepomp?
Nee. Er zijn ook warmtepompen voor 1-fase. Of je aansluiting het aankan, hangt af van het vermogen van de warmtepomp, het bijverwarmingselement en wat er verder in huis tegelijk draait. Dat rekent de elektricien met je door.
Waarom krijgt de warmtepomp een eigen aardlekautomaat?
Zo schakelt een melding op de warmtepomp niet de rest van het huis uit, en een fout elders in huis niet de verwarming. Daarnaast schrijven sommige fabrikanten een bepaald type aardlekbeveiliging voor, wat met een eigen aardlekautomaat goed te regelen is.
Moet de netbeheerder iets weten van mijn warmtepomp?
Voor de warmtepomp zelf meestal niet. Wil je je aansluiting verzwaren om de warmtepomp mogelijk te maken, dan vraag je dat wel aan bij de netbeheerder, in deze regio meestal Liander.
Wat doe ik als de automaat van de warmtepomp vaak uitvalt?
Zet hem niet steeds opnieuw aan als hij direct weer uitvalt. Noteer wanneer het gebeurt, bijvoorbeeld bij het opstarten, bij vorst of als de kookplaat aanstaat, en geef dat door aan de installateur of elektricien. Dat helpt om te zien of het aan de warmtepomp, de beveiliging of de belasting ligt.
Passende vervolgstap
Wil je je situatie bespreken?
Vertel kort wat je ziet of wilt veranderen. Dan kunnen we gericht meedenken.
Laat je groepenkast voorbereiden op een warmtepomp.