Wat de omvormer doet
Zonnepanelen leveren gelijkstroom. De omvormer zet die om in wisselstroom die past bij je huisinstallatie, op 1-fase of op 3-fasen. Zo kun je de stroom in huis gebruiken en wat je niet zelf verbruikt via je meter terugleveren aan het net.
Er zijn twee soorten opstellingen. Bij een centrale omvormer lopen de kabels van de panelen samen naar één apparaat, meestal op zolder. Bij micro-omvormers zit er onder elk paneel of elk paar panelen een kleine omvormer, en loopt er een wisselstroomkabel van het dak naar binnen. In beide gevallen komt die kabel uit op een groep in de meterkast.
Aan de gelijkstroomkant van een centrale omvormer staat spanning zodra er licht op de panelen valt. Je kunt de panelen niet uitzetten zoals een lamp. Kabels en connectoren tussen panelen en omvormer laat je daarom met rust, ook als de omvormer uit staat.
Waarom de omvormer een eigen groep krijgt
Een omvormer levert stroom de installatie in. Zit hij op een groep met stopcontacten, dan kan een deel van de kabel zwaarder worden belast dan de beveiliging in de kast kan zien. De stroom van de omvormer en de stroom uit het net komen dan samen in hetzelfde stuk kabel, terwijl de automaat alleen de stroom uit het net meet. Daarom krijgt de omvormer een eigen groep waar verder niets op is aangesloten.
Op die groep zit dus geen stopcontact voor de wasmachine op zolder of de lamp in de garage, ook niet als dat handig lijkt. Is de omvormer nu aangesloten op een bestaande groep met andere aansluitingen, dan is dat een reden om het te laten aanpassen.
In het groepenoverzicht in de kast hoort duidelijk te staan welke groep bij de omvormer hoort. Dat is handig voor jezelf, en voor iedereen die later aan de installatie werkt. Bij werk in de kast moet ook de groep van de omvormer worden uitgeschakeld, omdat er anders vanaf die kant spanning op kan staan.
Aardlekbeveiliging en de plek in de kast
De groep van de omvormer krijgt een plek in de kast met een beveiliging die bij de omvormer past. Vaak is dat een eigen aardlekautomaat. Een fout elders in huis schakelt dan niet de omvormer af, en een melding van de omvormer neemt niet de rest van het huis mee.
Welk type aardlekbeveiliging nodig is, staat in de installatiehandleiding van de omvormer. Veel omvormers bewaken intern al de lekstroom, en de fabrikant geeft aan wat er in de kast nog bij moet. De elektricien volgt die gegevens en de eisen uit NEN 1010.
Valt de aardlek van de omvormer uit, bijvoorbeeld na een regenachtige nacht, zet hem dan één keer terug. Valt hij opnieuw uit, laat hem dan uit en noteer wanneer het gebeurde. In de app of op het display van de omvormer staat vaak een foutmelding die je kunt doorgeven.
De kabelroute van omvormer naar meterkast
De omvormer hangt vaak op zolder, in de garage of in een bijkeuken, ver van de meterkast. Daar loopt een eigen kabel naartoe. Bestaande buizen in de muur zijn soms bruikbaar, maar vaak zitten die al vol of lopen ze niet de goede kant op. Dan komt er een nieuwe route, bijvoorbeeld via een leidingschacht, langs een kast of in een opbouwgoot.
De doorsnede van de kabel hangt af van het vermogen van de omvormer en de lengte van de route. Bij een lange route over drie verdiepingen speelt spanningsverlies mee. Een te dunne kabel kan ertoe bijdragen dat de omvormer op zonnige dagen afschakelt, omdat hij de spanning aan zijn kant te hoog ziet oplopen.
Een omvormer wordt warm en heeft ruimte nodig om die warmte kwijt te raken. Bespreek de plek met de installateur van de panelen. Een hete zolder vlak onder de pannen of een dichte kast zonder ventilatie is daarvoor niet de beste plek.
Wat de installateur van de panelen doet en wat de elektricien doet
De installateur van de zonnepanelen plaatst de panelen op het dak, legt de kabels tot aan de omvormer en monteert de omvormer. Vaak sluit hij de omvormer ook aan op een groep die al klaar is. SafetyVolt legt geen panelen op het dak, maar zorgt voor de kant van de groepenkast.
De elektricien beoordeelt of de kast een extra groep aankan, plaatst de groep met de juiste beveiliging, legt de kabel van de kast naar de omvormer en controleert de installatie na afloop. Dat is vooral nodig als de kast oud of vol is, als de omvormer nu op een gedeelde groep zit of als er een overstap naar 3-fasen bij komt.
Spreek vooraf af wie wat doet en tot waar. Zo voorkom je dat de panelen er liggen en de omvormer klaarhangt, terwijl er nog geen geschikte groep is. Laat de installateur van de panelen het type omvormer en de gegevens uit de installatiehandleiding doorgeven, dan kan de groep daarop worden voorbereid.
Terugleveren op 1-fase of 3-fasen
Een omvormer levert terug op 1-fase of op 3-fasen. Op een 1-fase-aansluiting gaat alle opwek over die ene fase. Bij veel panelen kan de spanning op zonnige middagen zo ver oplopen dat de omvormer tijdelijk afschakelt, zeker in een straat waar veel huizen panelen hebben.
Met een 3-fasen omvormer op een 3-fasen-aansluiting wordt de opwek over de drie fasen verdeeld. Dat kan dat afschakelen beperken. Daarvoor moet de groepenkast wel 3-fasen hebben en moet de groep van de omvormer daarop zijn gemaakt. Of het voor jouw dak verschil maakt, hangt af van het aantal panelen, de omvormer en het net in je straat.
Terugleveren gaat via je slimme meter. Je meldt de installatie aan bij de netbeheerder via energieleveren.nl. Dat doet de eigenaar meestal zelf, soms helpt de installateur van de panelen daarbij.
Uitbreiden: meer panelen, een tweede omvormer of een thuisbatterij
Wil je later panelen bijleggen, dan is de vraag of de huidige omvormer dat aankan. Elke omvormer heeft een maximaal vermogen en grenzen aan wat je erop mag aansluiten. Past het niet, dan komt er een grotere omvormer of een tweede omvormer bij.
Een tweede omvormer krijgt in de regel ook een eigen groep. Je zet hem niet zomaar op de groep van de eerste omvormer, tenzij de fabrikant dat toelaat en de groep daarop is berekend. Hetzelfde geldt voor een thuisbatterij met een eigen omvormer: die vraagt een eigen plek in de kast.
Denk bij uitbreiden ook aan je andere plannen. Komen er een laadpaal, inductie of een warmtepomp bij, dan is het handiger om de kast in één keer goed in te delen. Hoeveel groepen je in totaal nodig hebt, lees je in het artikel over het aantal groepen in de groepenkast.
Wat je zelf kunt nagaan voordat de elektricien komt
Noteer merk en type van de omvormer of maak een foto van het typeplaatje. Maak een foto van de meterkast met de deur open, zonder afdekplaten weg te halen, en kijk of op het groepenoverzicht staat welke groep bij de omvormer hoort. Weet je je aansluitwaarde, schrijf die er dan bij.
Open de omvormer niet, haal geen connectoren los en bedien alleen de schakelaars die de handleiding voor gebruikers beschrijft. Zie je verkleuring of smeltsporen of ruik je brandlucht bij de omvormer of de kast, blijf er dan uit de buurt. Bij rook of vonken bel je 112.
Wil je de omvormer op je groepenkast laten aansluiten of een bestaande aansluiting laten nakijken, stuur de gegevens en foto’s dan mee via /offerte-aanvragen/?dienst=groepenkast. Bij een storing zonder direct gevaar kun je terecht via /storing/.
Veelgestelde vragen
Kort antwoord op veelvoorkomende vragen
Mag de omvormer op een groep met stopcontacten?
Nee. De omvormer hoort op een eigen groep waar verder niets op is aangesloten. Anders kan een deel van de kabel zwaarder worden belast dan de beveiliging in de kast kan zien.
Legt SafetyVolt ook zonnepanelen?
Nee. SafetyVolt plaatst geen panelen op het dak. We zorgen voor de aansluiting van de omvormer op de groepenkast: de groep, de beveiliging, de kabel naar de omvormer en de controle van de installatie.
Heb ik een nieuwe groepenkast nodig voor zonnepanelen?
Niet altijd. Is er een vrije plek en is de kast in goede staat, dan kan er vaak een groep bij. Bij een oude of volle kast, of als er tegelijk meer zware apparaten bijkomen, is uitbreiden of vervangen soms logischer.
Waarom schakelt mijn omvormer af op zonnige dagen?
Vaak omdat de spanning bij de omvormer te hoog oploopt. Een dunne of lange kabel, veel opwek op één fase of een druk net in de straat kunnen meespelen. Noteer de foutmelding uit de app of van het display en laat het beoordelen.
Moet ik mijn zonnepanelen aanmelden?
Ja. Je meldt de installatie aan bij je netbeheerder via energieleveren.nl. Dat kan de eigenaar zelf doen, soms helpt de installateur van de panelen erbij.
Passende vervolgstap
Wil je je situatie bespreken?
Vertel kort wat je ziet of wilt veranderen. Dan kunnen we gericht meedenken.
Laat je omvormer goed aansluiten op de groepenkast.