Wat een kookgroep precies is
Een groep is een stroomkring met een eigen beveiliging in de groepenkast. Op een gewone groep zitten vaak meerdere stopcontacten en lampen. Een kookgroep is anders: daar hangt alleen de kookplaat of het fornuis aan. Er zitten geen andere stopcontacten op, ook niet voor de waterkoker of het koffieapparaat.
Die scheiding heeft een reden. Een kookplaat vraagt bij intensief gebruik lang achter elkaar veel stroom. Hangt er nog iets op dezelfde groep, dan schakelt de automaat uit of wordt de kabel zwaarder belast dan bedoeld. Met een eigen groep weet je precies wat er op die kabel staat en kan de beveiliging daarop worden afgestemd.
In oudere woningen zie je soms een kookplaat die op een gewone keukengroep is aangesloten, of een fornuisaansluiting die decennia geleden is aangelegd voor een fornuis met minder vermogen. Komt er een nieuwe kookplaat, dan is dat het moment om te laten beoordelen of de bestaande groep nog past of dat er een nieuwe kookgroep nodig is.
Twee groepen of twee fasen: wat is het verschil
Op een 1-fase-aansluiting krijgt een inductiekookplaat meestal twee aparte groepen van 230 volt. Elke groep voedt een deel van de kookzones en de kookplaat verdeelt het vermogen intern over die twee kanten. Zo komt er genoeg vermogen bij de kookplaat zonder dat één groep te zwaar wordt belast.
Met een 3-fasen-aansluiting kan de kookplaat op twee fasen worden aangesloten. Elke fase voedt dan een kant van de kookplaat, en de belasting komt op twee van de drie fasen van je huis terecht. Dat spreidt het gebruik beter over de aansluiting. In de kast komt dan meestal een gekoppelde beveiliging, zodat beide fasen tegelijk uitschakelen als er iets misgaat.
Bij twee groepen of twee fasen delen de aansluitingen vaak één nulleider. Dat heeft gevolgen voor de aardlekbeveiliging: beide delen moeten zo zijn aangesloten dat de aardlekschakelaar de stroom van de hele kookplaat ziet. Zit de ene kant achter de ene aardlekschakelaar en de andere kant achter een andere, dan kan er een onterecht uitvallen ontstaan. Daarom wordt een kookgroep niet zomaar samengesteld uit twee losse vrije plekken in de kast.
De Perilex-aansluiting of een vaste aansluitdoos
Aan de keukenkant eindigt de kookgroep meestal in een Perilex-wandcontactdoos. Dat is de grote ronde contactdoos met vijf pennen die in Nederland voor kookplaten en fornuizen wordt gebruikt. Het voordeel is dat de kookplaat een stekker heeft en bij vervanging of een storing kan worden losgenomen zonder aan de vaste bedrading te komen.
Er kan ook een aansluitdoos worden geplaatst waarop de kabel van de kookplaat vast wordt aangesloten. Dat gebeurt als de fabrikant het zo voorschrijft, of als er in het keukenkastje te weinig ruimte is voor een Perilex-contactdoos met stekker. Welke variant het wordt, hangt af van de kookplaat en de plek in de keuken.
Hoe de Perilex-stekker en de contactdoos zijn bedraad, moet bij elkaar passen. Een stekker die voor twee fasen is aangesloten, werkt niet goed op een contactdoos die op één groep zit, en andersom. Daarom komen bij het aanleggen de groep in de kast, de contactdoos en de stekker van de kookplaat in één keer aan bod. Wat je vooraf over de Perilex-aansluiting in een nieuwe keuken wilt weten, staat in een apart artikel.
Kookplaat, fornuis en oven: wat komt op welke groep
Een fornuis is een kookplaat en oven in één apparaat. Het wordt vaak met één Perilex-stekker op een kookgroep aangesloten, en het vermogen van de oven telt dan mee in wat de groep moet leveren. In de installatiehandleiding staat hoe de fabrikant het fornuis wil laten aansluiten en met welke beveiliging.
Bij een inbouwkeuken met een losse oven krijgt de oven meestal een eigen groep met een gewone wandcontactdoos. Ook een combimagnetron, vaatwasser en close-in boiler krijgen vaak een eigen groep. Op de kookgroep zelf komt dan alleen de kookplaat.
Een afzuigkap trekt weinig stroom en kan op een gewone groep. Een kokendwaterkraan vraagt meer en heeft volgens de fabrikant soms een eigen groep nodig. Neem al die apparaten mee in één overzicht als je een kookgroep laat aanleggen, want de kast moet ruimte hebben voor alle groepen samen.
Wanneer de kookgroep in je bestaande groepenkast past
Een nieuwe kookgroep vraagt ruimte in de kast. Er moeten vrije plekken zijn voor de beveiliging, en de kast moet zo zijn ingedeeld dat de nieuwe groep achter een aardlekbeveiliging komt zonder dat één aardlekschakelaar te veel groepen gaat bewaken. Bij een moderne kast met lege plekken is dat vaak goed te doen.
Lastiger wordt het bij een kast zonder aardlekschakelaar, een kast met smeltzekeringen of een kast die al vol zit. Uitbreiden met een extra rij of een tweede kast is dan een mogelijkheid, maar soms is vervangen logischer. Ook de hoofdschakelaar telt mee: die moet geschikt zijn voor de stroom die door de kast gaat.
Kijk ook naar de aansluitwaarde. Met 1x35A en een inductiekookplaat, een oven en een warmtepomp of laadpaal kom je sneller aan de grens dan je denkt. Een elektricien rekent uit wat er tegelijk aan kan staan. Hoeveel groepen je in totaal nodig hebt, lees je in het artikel over het aantal groepen in de groepenkast.
De kabelroute van meterkast naar keuken
De kookgroep loopt met een eigen kabel of eigen draden van de meterkast naar de keuken. Voor een kookgroep wordt een zwaardere doorsnede gebruikt dan voor een lichtgroep, passend bij de beveiliging in de kast. Bestaande buizen in de muur of vloer zijn soms bruikbaar, als er nog ruimte in zit en de route niet te lang of te bochtig is.
Is er geen bruikbare leiding, dan zoekt de elektricien een nieuwe route. Dat kan via de kruipruimte, langs het plafond van de kelder, achter een voorzetwand of in een sleuf in de muur. In een rijtjeshuis met een kruipruimte onder de keuken is dat vaak goed te doen. In een appartement met een betonvloer en weinig ruimte wordt het soms een opbouwgoot of een route via een kast.
Hoe lang de route is en waar hij loopt, bepaalt een groot deel van het werk. Weet je waar de meterkast en de keuken ten opzichte van elkaar zitten en of er een kruipruimte is, geef dat dan door bij je aanvraag. Dat scheelt uitzoekwerk op de dag zelf.
Zo verloopt het aanleggen
Het werk begint met een beoordeling: welke kookplaat of welk fornuis komt er, hoe ziet de kast eruit en welke route is mogelijk. Daarna wordt de kabel getrokken, de beveiliging in de kast geplaatst en de contactdoos of aansluitdoos gemonteerd. Tijdens het werk in de kast staat de stroom een tijd uit.
Na de aanleg wordt de groep gemeten en getest. Daarbij wordt onder meer gekeken of de aardlekbeveiliging werkt en of de aansluiting in orde is. Het groepenoverzicht in de kast wordt bijgewerkt, zodat je ziet welke automaten bij de kookplaat horen.
Plan het werk het liefst voordat de keuken definitief staat. Zitten de onderkasten en het werkblad er al, dan is de plek van de contactdoos minder vrij te kiezen en moet er soms een kastje of plint uit. Een volgorde die meestal goed werkt: eerst de kabel en de contactdoos, dan de keuken, dan de kookplaat in het werkblad en als laatste de stekker erin.
Wat je zelf vooraf kunt doen en waar je stopt
Zoek het typenummer van de kookplaat of het fornuis op en bewaar de installatiehandleiding. Maak een foto van de meterkast met de deur open, zonder afdekplaten te verwijderen, en van de plek waar de kookplaat komt. Noteer je aansluitwaarde als je die weet.
Sluit een kookplaat niet zelf aan op een bestaande aansluiting waarvan je niet weet hoe hij in de kast zit, en gebruik geen verloopstekker naar een gewoon stopcontact. Merk je bij een bestaande aansluiting warmte, verkleuring of brandlucht, gebruik de kookplaat dan niet meer en zet de bijbehorende groepen uit als je weet welke het zijn. Bij rook of vonken bel je 112.
Wil je een kookgroep laten aanleggen in Velserbroek, Haarlem of elders in de IJmond, stuur dan de gegevens van de kookplaat en een foto van de meterkast mee via /offerte-aanvragen/?dienst=inductie. SafetyVolt kijkt dan vooraf of de kookgroep in je huidige kast past of dat er meer moet gebeuren.
Veelgestelde vragen
Kort antwoord op veelvoorkomende vragen
Kan een inductiekookplaat op één groep?
Een kleine kookplaat met één of twee zones vaak wel. Een kookplaat met vier zones is meestal ontworpen voor twee groepen of twee fasen. Op één groep moet het vermogen worden begrensd, als de kookplaat dat toelaat, en kook je minder snel met meerdere pannen tegelijk.
Heb ik 3-fasen nodig voor een kookgroep?
Nee. Op een 1-fase-aansluiting werkt een kookgroep met twee aparte groepen goed. Met 3-fasen kan de kookplaat over twee fasen worden verdeeld, wat de belasting van je aansluiting beter spreidt.
Kan de oude fornuisaansluiting blijven zitten?
Soms. Dat hangt af van hoe de bestaande groep is aangelegd, welke kabel erin zit en welke beveiliging in de kast staat. Aan de buitenkant van de Perilex-contactdoos zie je dat niet. Een elektricien kan het beoordelen voordat de nieuwe kookplaat wordt aangesloten.
Moet een kookgroep achter een aardlekschakelaar?
Ja, in een installatie volgens de huidige eisen zit een kookgroep achter een aardlekbeveiliging van 30 mA. Bij twee groepen of twee fasen moet die zo zijn aangesloten dat beide delen samen worden bewaakt, anders kan hij onterecht uitvallen.
Staat de stroom de hele dag uit als er een kookgroep wordt aangelegd?
Nee, meestal niet. Kabel trekken en de contactdoos monteren kan grotendeels met de stroom aan. Voor het werk in de groepenkast gaat de stroom wel een tijd uit. De elektricien zegt vooraf wanneer, zodat je rekening kunt houden met de vriezer en apparatuur die je liever netjes afsluit.
Passende vervolgstap
Wil je je situatie bespreken?
Vertel kort wat je ziet of wilt veranderen. Dan kunnen we gericht meedenken.
Laat je kookgroep beoordelen en aanleggen.